ŚWIĘTO WOLNOŚCI I DEMOKRACJI
SOLIDARNOŚĆ NA NOWE CZASY

14–31 SIERPNIA / 1 WRZEŚNIA 2020
GDAŃSK



Porozumienia Sierpniowe z 1980 roku to historia stara jak świat? Nie! Każde naruszenie praw człowieka, każda krzywda wyrządzona słabszemu i użycie siły zamiast dialogu – woła o solidarność. Solidarność się nie starzeje, nie należy do partii politycznej, nie ma narodowości, koloru skóry i wyznania. Solidarność łączy ludzi niewidzialnymi więzami wspólnoty, stawia na porozumienie i daje nadzieję na lepszy świat. 
W sierpniu 1980 roku opór Stoczni Gdańskiej im. Lenina wobec komunistycznej władzy uruchomił proces zmian systemu politycznego w Europie. Dziś zmiana też jest możliwa, też dzięki solidarności.



This year we commemorate the jubilee of 40 years since the Polish freedom movement Solidarność  was founded in Gdańsk, Poland. Under the leadership of Lech Wałęsa, Poles succeeded to achieve the compromise between democratic opposition and communist authorities. The Gdańsk Agreement signed on the 31 August 1980 was binding communists behind the iron curtain to respect important freedom rights.
Is it just a piece of old history? No! Each time human rights are infringed, each time a weaker person is harmed or when force is used instead of dialogue – solidarity is called up. Solidarity does not age, it does not belong to any political party, nor does it have nationality, skin colour or denomination. Solidarity connects people with invisible bonds of community, it prioritises understanding and gives hope for a better world.
In August 1980, resistance of the Gdańsk Lenin Shipyard against the communist government triggered the process of transformation of political systems in Europe. Today, also through solidarity, the change is feasible.

Program



06:00 - 07:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po stoczni z inicjatorem strajku
Prelegent: Bogdan Felski
#POLECANE

W roli przewodnika po strajkującej stoczni współinicjator protestu sprzed 40 lat: Bogdan Felski

miejsce | ECS i tereny stoczniowe

wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2

 

/ Przepraszamy, w spacerze nie weźmie udziału Jerzy Borowczak, którego wzywają obowiązki parlamentarne

Dlaczego 14 sierpnia zaczynamy oprowadzanie już o godz. 6 rano? Wtedy wszystko się zaczęło…

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.

 
10:00 - 10:30
ODSŁONIĘCIE TABLICY PAMIĄTKOWEJ NA SZLAKU WOLNOŚCI
Miejsce: kamienica przy ul. H. Sienkiewicza 10

W tym miejscu zapadła decyzja, że strajk w Stoczni Gdańskiej rozpocznie się 14 sierpnia

miejsce | Gdańsk-Wrzeszcz, kamienica przy ul. Henryka Sienkiewicza 10

wstęp | wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

  
 

Wrzeszczańskie mieszkanie wielokrotnie wykorzystywano jako miejsce spotkań gdańskich organizacji opozycyjnych. 9 sierpnia 1980 roku witano tam Dariusza Kobzdeja i Tadeusza Szczudłowskiego, działaczy wypuszczonych z aresztu, do którego trafili po trzeciomajowej manifestacji. Mimo świętowania nastroje radykalizowały się po zwolnieniu z pracy Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Bogdan Borusewicz we współpracy z młodymi robotnikami: Jerzym Borowczakiem, Ludwikiem Prądzyńskim i Bogdanem Felskim już przygotowywali strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. 

 

To podczas dyskretnej rozmowy na podwórku kamienicy przy ul. Henryka Sienkiewicza 10 zapadła decyzja, że strajk rozpocznie się we czwartek, 14 sierpnia. Bogdan Borusewicz, Jerzy Borowczak, Ludwik Prądzyński, Bogdan Felski i Lech Wałęsa wyszli z mieszkania świadomi, że w lokalu jest podsłuch. 

– Były krótkie ustalenia, bo przecież można było tylko ustalić, jak się rozpoczyna, zaś potem wiadomo było, że trzeba będzie improwizować – wspomina Bogdan Borusewicz. 

 

Pod tym adresem mieszkał Piotr Dyk, absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku z 1979 roku. Duże mieszkanie we Wrzeszczu było jedynym tak dużym lokalem, którym dysponowała opozycja.

Dyk był bardzo aktywnym opozycjonistą. Jako 22-latek, we wrześniu 1976 roku, uczestniczył w akcji przemycania przez granicę w Tatrach przekazanych z Paryża przez Jerzego Giedroycia powielacza i książek Instytutu Literackiego. Współpracował z Komitetem Obrony Robotników, następnie KSS KOR, Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Znalazł się w gronie sygnatariuszy deklaracji ideowej Ruchu Młodej Polski. Współorganizował spotkania samokształceniowe i dyskusyjne. Pozostawał w kontakcie z Bogdanem Borusewiczem, Aleksandrem Hallem, Grzegorzem Grzelakiem, Arkadiuszem Rybickim i Maciejem Grzywaczewskim. Piotr Dyk uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej. 

 

W 2011 roku na fasadzie kamienicy odsłonięto tablicę upamiętniającą wieloletniego działacza gdańskiej opozycji, szefa Biura Informacji Prasowej Solidarności, polityka i samorządowca, również mieszkańca tej kamienicy – Arkadiusza „Arama” Rybickiego, który w 2010 roku zginął w katastrofie rządowego samolotu w Smoleńsku.

11:00 - 12:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza inicjator strajku
Prelegent: Bogdan Borusewicz
W roli przewodnika po wystawie stałej ECS współinicjator protestu sprzed 40 lat: Bogdan Borusewicz

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.
12:00 - 13:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po wystawie stałej z przewodnikiem ECS

Po wystawie stałej ECS śladami historii Solidarności oprowadza przewodnik ECS


miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | rezerwacja miejsc online + bilet: 10 zł (do nabycia w kasie biletowej ECS w dniu wydarzenia)
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS


Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności.
 

 
13:00 - 14:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza inicjator strajku
Prelegent: Ludwik Prądzyński
W roli przewodnika po wystawie stałej ECS współinicjator protestu sprzed 40 lat: Ludwik Prądzyński

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.
13:00 - 14:30
STOCZNIA GDAŃSKA. MIEJSCA, LUDZIE, HISTORIE | promocja książki
Kompendium wiedzy o historycznej i współczesnej Stoczni Gdańskiej

miejsce | ECS, sala wystaw czasowych
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 



Mamy gratkę dla wielbicieli historii, miłośników stoczniowego przemysłu i industrialnej architektury, a także tych, którzy chcą eksplorować tereny postoczniowe. Zapraszamy na promocję książki autorstwa Andrzeja Trzeciaka, wydanej przez ECS – STOCZNIA GDAŃSKA. MIEJSCA, LUDZIE, HISTORIE. Dotąd nie ukazało się tak obszerne i wielowątkowe opracowanie. Można znaleźć w nim opisy miejsc istniejących i tych, które pozostały już tylko w historycznych relacjach, zapis zdarzeń i osób oraz niepublikowane dotąd materiały ikonograficzne. Niemal 300 stron publikacji pełnych jest barwnych opisów i wspomnień.

Na czym polega wyjątkowe znaczenie Stoczni Gdańskiej? 
– To fascynująca europejska historia ostatnich 200 lat, Napoleon Bonaparte i pruski militaryzm, totalitaryzmy i Solidarność, robotnicze rewolty i techniczne innowacje, a przy tym unikatowy dizajn, architektura, sztuka, pytania o przyszłość i dziedzictwo przeszłości, wszystko na 70 hektarach wokół ECS, w zasięgu ręki! – mówi Andrzej Trzeciak, autor książki, historyk i muzealnik, który od wielu lat bada dzieje tego miejsca, zastępca dyrektora ECS. – Tu narodził się największy na świecie pokojowy ruch społeczny – Solidarność. Dzięki niemu stocznia stała się symbolem wolnościowych aspiracji Polaków, ale i obywateli wszystkich innych krajów dawnego bloku wschodniego.

Spotkanie poprowadzi Piotr Jacoń.

/ SPRZEDAŻ KSIĄŻKI
• 14 sierpnia książka dostępna będzie w kasach ECS: cena 39,90 zł, płatność kartą oraz gotówką
• książka dostępna jest także w Museum Store / ECS, hall główny oraz online
14:00 - 15:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po wystawie stałej z przewodnikiem ECS

Po wystawie stałej ECS śladami historii Solidarności oprowadza przewodnik ECS


miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | rezerwacja miejsc online + bilet: 10 zł (do nabycia w kasie biletowej ECS w dniu wydarzenia)
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS


Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności.

 
15:00 - 16:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza uczestnik protestu

W roli przewodnika po wystawie stałej ECS uczestnik protestu sprzed 40 lat: Andrzej Nawrocki

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

 

 

ANDRZEJ NAWROCKI
specjalista ds. automatyki, były szef biura projektowego i wiceprezes zarządu Stoczni Gdańskiej, uczestnik stoczniowych protestów
Pracę w Stoczni Gdańskiej rozpoczął 1 czerwca 1970 roku i przepracował tam 26 lat. Początkowo w Biurze Projektowym jako projektant, później jako główny specjalista do spraw automatyki statków, szef Biura Projektowo-Konstrukcyjnego, dyrektor techniczno-handlowy stoczni i wiceprezes zarządu.
– W stoczni przeżyłem wszystkie podniosłe i tragiczne dni, poczynając od grudnia 1970 roku, gdy byłem tylko obserwatorem zdarzeń, poprzez Sierpień ’80, kiedy brałem czynny udział w strajku jako jeden z kilku tysięcy pracowników stoczni, aż po początek stanu wojennego, gdy spędziłem w zakładzie strajkową noc z 14 na 15 grudnia 1981 roku – mówi Andrzej Nawrocki.
Obecnie jest licencjonowanym przewodnikiem ECS i oprowadza zwiedzających po wystawie stałej.

 
16:00 - 17:00
STRIKE! THE BEGINNING | guided tour of the permanent exhibition

They know European Solidarity Centre inside out and they love telling stories! The ECS certified tourist guides invite you to a journey to explore history of Solidarity.


location | ECS, permanent exhibition
entry | online booking + ticket: 10 PLN at the ECS ticket office
meeting point | in front of the ECS ticket office 

 

16:30 - 18:00
WALENTYNOWICZ. ANNA SZUKA RAJU | promocja książki
Pasjonująca opowieść o kobiecie, której życie było nierozerwalnie związane z najważniejszymi wydarzeniami w powojennej Polsce

miejsce | ECS, sala wystaw czasowych
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

 

Zapraszamy na promocję książki gdańskich reportażystów Doroty Karaś i Marka Sterlingowa – WALENTYNOWICZ. ANNA SZUKA RAJU. Publikacja ukazała się w tym roku, a jej premiera miała się odbyć w ECS 12 marca. Niestety, nie doszło do niej, ponieważ z powodu pandemii zamknięto wszystkie placówki kulturalne w Polsce. Cieszymy się na spotkanie w sierpniu szczególnie dlatego, że w Sierpniu ’80 stoczniowcy stanęli do strajku, ujmując się za zwolnioną z pracy Anną Walentynowicz. 

 

Opowieść o sierpniowym strajku na wystawie stałej ECS otwiera suwnica, na której pracowała Anna Walentynowicz. Od 1950 roku życie związała ze Stocznią Gdańską, najpierw jako spawaczka, potem suwnicowa. Przystąpiła do opozycji, wielu widzi w niej bohaterkę Sierpnia ’80, symbol Solidarności. Była uparta, aktywna i ambitna. Znało, szanowało i ceniło ją wiele osób. Mimo to życie Anny Walentynowicz skrywało wiele tajemnic. Dlaczego zataiła prawdziwą metrykę? Dlaczego zmieniła wyznanie? Co przeżyła w czasie wojny? Kim był ojciec jej syna? Jak organizowała życie inwigilowane przez służby? Komu ufała? Komu nie wierzyła?

 

Autorzy podjęli się biograficznego śledztwa. Dotarli do nigdy niepublikowanych archiwalnych nagrań i dokumentów. Odwiedzili rodzinę Anny Walentynowicz na Ukrainie, skłonili do zwierzeń jej syna. Rozmawiali z przyjaciółmi i oponentami: Lechem Wałęsą, Bogdanem Borusewiczem, Hanną Krall, Krzysztofem 2 – agentem, który zaważył na relacjach Anny z Wałęsą. Przeczytali teczki IPN związane z opozycją. Powstała pasjonująca opowieść o kobiecie, której życie było nierozerwalnie związane z najważniejszymi wydarzeniami w powojennej Polsce.

 

Spotkanie poprowadzi Agnieszka Michajłow.

 

/ SPRZEDAŻ KSIĄŻKI

Książka dostępna jest w Museum Store / ECS, hall główny: cena 49,99 zł, płatność kartą i gotówką

 
18:00 - 19:00
MY TAM BUDOWALIŚMY STATKI | czytanie performatywne

Artystyczna interpretacja opowieści osnutych na zapisie rozmów z pracownicami i pracownikami byłej Stoczni Gdańskiej


miejsce | audytorium ECS
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

 
  

Zapraszamy na czytanie performatywne – to forma między zwykłym czytaniem a pełnoprawnym spektaklem – bohaterem jest Stocznia Gdańska. Poznamy historię pary pracowników stoczni, jest to fikcyjna kreacja autorska, ściśle jednak osadzona w realiach stoczni z czasów jej świetności. Tekst opowieści powstał na podstawie rozmów z pracownicami i pracownikami byłej Stoczni Gdańskiej, które przywołały wciąż żywe wspomnienia o pracy, stoczniowych obyczajach, kulturze, modzie, a także ważnych wydarzeniach historycznych. Czytanie performatywne jest współczesną, artystyczną interpretacją tych relacji.

 

– Czytanie performatywne, na które Państwa zapraszamy, to pokłosie projektu NA STYKU, realizowanego w ECS od 2017 roku. Za cel obraliśmy sobie łączenie historii byłych pracowników Stoczni Gdańskiej z talentem i wrażliwością artystów. Podczas spotkań w ECS poznajemy życie byłych stoczniowców, inicjujemy spotkania dotąd nieznających się osób, szukamy miejsc i zdarzeń, w których ich historie się łączą, stykają. Zbieramy historie po to, aby za chwilę oddać je za pomocą sztuki – mówi Magdalena Fryze-Seroka z Działu Projektów Obywatelskich ECS. 

 

Praca z ciałem, głosem, rysunek, działanie performatywne – każda z tych technik pozwala odzwierciedlić wspomnienia i doświadczenia uczestników projektu. 

– To oryginalny i zaskakujący sposób prezentacji stoczniowych historii. W ten sposób przywołujemy pamięć o miejscach, które znikają z mapy Gdańska albo zmieniają swój charakter – dodaje Magda Fryze-Seroka.

 

Co ciekawe, nad tokiem opowieści i ostatecznym kształtem scenariusza wspólnie pracowała grupa stoczniowców i mieszkańców Gdańska, łącznie ok. 50 osób. Historia stoczniowej pary może mieć swój ciąg dalszy, może być też uzupełniona o inne wątki. Czytanie performatywne jest stop-klatką tej opowieści. 

 

scenariusz | Dorota Bielska

reżyseria | Jarosław Rebeliński

muzyka na żywo | Jan Elf Czerwiński, Marta Szotyńska
występują | Jacek Gierczak, Kuba Kornacki, Hanna Miśkiewicz, Asia Tomasik-Gierczak, Krystian Wieczyński, Wioleta Karpowicz, Jadwiga Sankowska-Raftopulos, Piotr Srebrowski  


więcej o projekcie NA STYKU | www.ecs.gda.pl/title,pid,1627.html
06:00 - 07:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po stoczni z inicjatorem strajku
Prelegent: Bogdan Felski
#POLECANE

W roli przewodnika po strajkującej stoczni współinicjator protestu sprzed 40 lat: Bogdan Felski

miejsce | ECS i tereny stoczniowe

wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2

 

/ Przepraszamy, w spacerze nie weźmie udziału Jerzy Borowczak, którego wzywają obowiązki parlamentarne

Dlaczego 14 sierpnia zaczynamy oprowadzanie już o godz. 6 rano? Wtedy wszystko się zaczęło…

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.

 
11:00 - 12:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza inicjator strajku
Prelegent: Bogdan Borusewicz
W roli przewodnika po wystawie stałej ECS współinicjator protestu sprzed 40 lat: Bogdan Borusewicz

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.
12:00 - 13:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po wystawie stałej z przewodnikiem ECS

Po wystawie stałej ECS śladami historii Solidarności oprowadza przewodnik ECS


miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | rezerwacja miejsc online + bilet: 10 zł (do nabycia w kasie biletowej ECS w dniu wydarzenia)
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS


Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności.
 

 
13:00 - 14:30
STOCZNIA GDAŃSKA. MIEJSCA, LUDZIE, HISTORIE | promocja książki
Kompendium wiedzy o historycznej i współczesnej Stoczni Gdańskiej

miejsce | ECS, sala wystaw czasowych
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 



Mamy gratkę dla wielbicieli historii, miłośników stoczniowego przemysłu i industrialnej architektury, a także tych, którzy chcą eksplorować tereny postoczniowe. Zapraszamy na promocję książki autorstwa Andrzeja Trzeciaka, wydanej przez ECS – STOCZNIA GDAŃSKA. MIEJSCA, LUDZIE, HISTORIE. Dotąd nie ukazało się tak obszerne i wielowątkowe opracowanie. Można znaleźć w nim opisy miejsc istniejących i tych, które pozostały już tylko w historycznych relacjach, zapis zdarzeń i osób oraz niepublikowane dotąd materiały ikonograficzne. Niemal 300 stron publikacji pełnych jest barwnych opisów i wspomnień.

Na czym polega wyjątkowe znaczenie Stoczni Gdańskiej? 
– To fascynująca europejska historia ostatnich 200 lat, Napoleon Bonaparte i pruski militaryzm, totalitaryzmy i Solidarność, robotnicze rewolty i techniczne innowacje, a przy tym unikatowy dizajn, architektura, sztuka, pytania o przyszłość i dziedzictwo przeszłości, wszystko na 70 hektarach wokół ECS, w zasięgu ręki! – mówi Andrzej Trzeciak, autor książki, historyk i muzealnik, który od wielu lat bada dzieje tego miejsca, zastępca dyrektora ECS. – Tu narodził się największy na świecie pokojowy ruch społeczny – Solidarność. Dzięki niemu stocznia stała się symbolem wolnościowych aspiracji Polaków, ale i obywateli wszystkich innych krajów dawnego bloku wschodniego.

Spotkanie poprowadzi Piotr Jacoń.

/ SPRZEDAŻ KSIĄŻKI
• 14 sierpnia książka dostępna będzie w kasach ECS: cena 39,90 zł, płatność kartą oraz gotówką
• książka dostępna jest także w Museum Store / ECS, hall główny oraz online
13:00 - 14:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza inicjator strajku
Prelegent: Ludwik Prądzyński
W roli przewodnika po wystawie stałej ECS współinicjator protestu sprzed 40 lat: Ludwik Prądzyński

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

Brakowało żywności, ceny szły w górę, a komunistyczne władze były skorumpowane i uprzywilejowane. Latem 1980 roku przez Polskę przetoczyła się fala protestów. 14 sierpnia 1980 roku o godz. 6 rano strajk okupacyjny ogłosili robotnicy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina, pod wodzą Bogdana Borusewicza, Jerzego Borowczaka, Bogdana Felskiego i Ludwika Prądzyńskiego. Domagali się powrotu do pracy Anny Walentynowicz, powstania pomnika ofiar Grudnia ’70, wyższych płac i zagwarantowania bezpieczeństwa strajkującym. Wkrótce dołączyli do nich pracownicy innych stoczni i przedsiębiorstw Wybrzeża, a potem delegaci z zakładów z głębi kraju. Powstał Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS) reprezentujący setki strajkujących zakładów i tysiące pracowników. Na jego czele stanął były robotnik Stoczni Gdańskiej – Lech Wałęsa. MKS sformułował listę 21 postulatów. Zapisane na tablicach zawisły na stoczniowej Bramie nr 2. Pierwsze było żądanie powołania do życia w pełni niezależnych związków zawodowych. Informacja o proteście obiegła świat. Stojąc w obliczu ogólnopolskiego strajku, komunistyczny rząd podjął rozmowy z protestującymi. Po długich negocjacjach w Sali BHP Stoczni Gdańskiej reprezentanci rządu zgodzili się na wszystkie postulaty strajkujących. 31 sierpnia 1980 r. podpisano historyczne porozumienie. W Polsce powstał Niezależny Samorządny Związek Zawodowy (NSZZ) „Solidarność” – pierwsza w bloku komunistycznym niezależna od partii i państwa organizacja społeczna. Gdańsk stał się symbolem przemian.
14:00 - 15:00
STRAJK! POCZĄTEK | spacer po wystawie stałej z przewodnikiem ECS

Po wystawie stałej ECS śladami historii Solidarności oprowadza przewodnik ECS


miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | rezerwacja miejsc online + bilet: 10 zł (do nabycia w kasie biletowej ECS w dniu wydarzenia)
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS


Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności.

 
15:00 - 16:00
STRAJK! POCZĄTEK | po wystawie stałej oprowadza uczestnik protestu

W roli przewodnika po wystawie stałej ECS uczestnik protestu sprzed 40 lat: Andrzej Nawrocki

miejsce | ECS, wystawa stała
wstęp | przykro nam, wszystkie wejściówki na tę godzinę już rozdaliśmy!
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych ECS

 

 

ANDRZEJ NAWROCKI
specjalista ds. automatyki, były szef biura projektowego i wiceprezes zarządu Stoczni Gdańskiej, uczestnik stoczniowych protestów
Pracę w Stoczni Gdańskiej rozpoczął 1 czerwca 1970 roku i przepracował tam 26 lat. Początkowo w Biurze Projektowym jako projektant, później jako główny specjalista do spraw automatyki statków, szef Biura Projektowo-Konstrukcyjnego, dyrektor techniczno-handlowy stoczni i wiceprezes zarządu.
– W stoczni przeżyłem wszystkie podniosłe i tragiczne dni, poczynając od grudnia 1970 roku, gdy byłem tylko obserwatorem zdarzeń, poprzez Sierpień ’80, kiedy brałem czynny udział w strajku jako jeden z kilku tysięcy pracowników stoczni, aż po początek stanu wojennego, gdy spędziłem w zakładzie strajkową noc z 14 na 15 grudnia 1981 roku – mówi Andrzej Nawrocki.
Obecnie jest licencjonowanym przewodnikiem ECS i oprowadza zwiedzających po wystawie stałej.

 
16:00 - 17:00
STRIKE! THE BEGINNING | guided tour of the permanent exhibition

They know European Solidarity Centre inside out and they love telling stories! The ECS certified tourist guides invite you to a journey to explore history of Solidarity.


location | ECS, permanent exhibition
entry | online booking + ticket: 10 PLN at the ECS ticket office
meeting point | in front of the ECS ticket office 

 

16:30 - 18:00
WALENTYNOWICZ. ANNA SZUKA RAJU | promocja książki
Pasjonująca opowieść o kobiecie, której życie było nierozerwalnie związane z najważniejszymi wydarzeniami w powojennej Polsce

miejsce | ECS, sala wystaw czasowych
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

 

Zapraszamy na promocję książki gdańskich reportażystów Doroty Karaś i Marka Sterlingowa – WALENTYNOWICZ. ANNA SZUKA RAJU. Publikacja ukazała się w tym roku, a jej premiera miała się odbyć w ECS 12 marca. Niestety, nie doszło do niej, ponieważ z powodu pandemii zamknięto wszystkie placówki kulturalne w Polsce. Cieszymy się na spotkanie w sierpniu szczególnie dlatego, że w Sierpniu ’80 stoczniowcy stanęli do strajku, ujmując się za zwolnioną z pracy Anną Walentynowicz. 

 

Opowieść o sierpniowym strajku na wystawie stałej ECS otwiera suwnica, na której pracowała Anna Walentynowicz. Od 1950 roku życie związała ze Stocznią Gdańską, najpierw jako spawaczka, potem suwnicowa. Przystąpiła do opozycji, wielu widzi w niej bohaterkę Sierpnia ’80, symbol Solidarności. Była uparta, aktywna i ambitna. Znało, szanowało i ceniło ją wiele osób. Mimo to życie Anny Walentynowicz skrywało wiele tajemnic. Dlaczego zataiła prawdziwą metrykę? Dlaczego zmieniła wyznanie? Co przeżyła w czasie wojny? Kim był ojciec jej syna? Jak organizowała życie inwigilowane przez służby? Komu ufała? Komu nie wierzyła?

 

Autorzy podjęli się biograficznego śledztwa. Dotarli do nigdy niepublikowanych archiwalnych nagrań i dokumentów. Odwiedzili rodzinę Anny Walentynowicz na Ukrainie, skłonili do zwierzeń jej syna. Rozmawiali z przyjaciółmi i oponentami: Lechem Wałęsą, Bogdanem Borusewiczem, Hanną Krall, Krzysztofem 2 – agentem, który zaważył na relacjach Anny z Wałęsą. Przeczytali teczki IPN związane z opozycją. Powstała pasjonująca opowieść o kobiecie, której życie było nierozerwalnie związane z najważniejszymi wydarzeniami w powojennej Polsce.

 

Spotkanie poprowadzi Agnieszka Michajłow.

 

/ SPRZEDAŻ KSIĄŻKI

Książka dostępna jest w Museum Store / ECS, hall główny: cena 49,99 zł, płatność kartą i gotówką

 
18:00 - 19:00
MY TAM BUDOWALIŚMY STATKI | czytanie performatywne

Artystyczna interpretacja opowieści osnutych na zapisie rozmów z pracownicami i pracownikami byłej Stoczni Gdańskiej


miejsce | audytorium ECS
wstęp | rezerwacja miejsc online + wstęp wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

 
  

Zapraszamy na czytanie performatywne – to forma między zwykłym czytaniem a pełnoprawnym spektaklem – bohaterem jest Stocznia Gdańska. Poznamy historię pary pracowników stoczni, jest to fikcyjna kreacja autorska, ściśle jednak osadzona w realiach stoczni z czasów jej świetności. Tekst opowieści powstał na podstawie rozmów z pracownicami i pracownikami byłej Stoczni Gdańskiej, które przywołały wciąż żywe wspomnienia o pracy, stoczniowych obyczajach, kulturze, modzie, a także ważnych wydarzeniach historycznych. Czytanie performatywne jest współczesną, artystyczną interpretacją tych relacji.

 

– Czytanie performatywne, na które Państwa zapraszamy, to pokłosie projektu NA STYKU, realizowanego w ECS od 2017 roku. Za cel obraliśmy sobie łączenie historii byłych pracowników Stoczni Gdańskiej z talentem i wrażliwością artystów. Podczas spotkań w ECS poznajemy życie byłych stoczniowców, inicjujemy spotkania dotąd nieznających się osób, szukamy miejsc i zdarzeń, w których ich historie się łączą, stykają. Zbieramy historie po to, aby za chwilę oddać je za pomocą sztuki – mówi Magdalena Fryze-Seroka z Działu Projektów Obywatelskich ECS. 

 

Praca z ciałem, głosem, rysunek, działanie performatywne – każda z tych technik pozwala odzwierciedlić wspomnienia i doświadczenia uczestników projektu. 

– To oryginalny i zaskakujący sposób prezentacji stoczniowych historii. W ten sposób przywołujemy pamięć o miejscach, które znikają z mapy Gdańska albo zmieniają swój charakter – dodaje Magda Fryze-Seroka.

 

Co ciekawe, nad tokiem opowieści i ostatecznym kształtem scenariusza wspólnie pracowała grupa stoczniowców i mieszkańców Gdańska, łącznie ok. 50 osób. Historia stoczniowej pary może mieć swój ciąg dalszy, może być też uzupełniona o inne wątki. Czytanie performatywne jest stop-klatką tej opowieści. 

 

scenariusz | Dorota Bielska

reżyseria | Jarosław Rebeliński

muzyka na żywo | Jan Elf Czerwiński, Marta Szotyńska
występują | Jacek Gierczak, Kuba Kornacki, Hanna Miśkiewicz, Asia Tomasik-Gierczak, Krystian Wieczyński, Wioleta Karpowicz, Jadwiga Sankowska-Raftopulos, Piotr Srebrowski  


więcej o projekcie NA STYKU | www.ecs.gda.pl/title,pid,1627.html
10:00 - 10:30
ODSŁONIĘCIE TABLICY PAMIĄTKOWEJ NA SZLAKU WOLNOŚCI
Miejsce: kamienica przy ul. H. Sienkiewicza 10

W tym miejscu zapadła decyzja, że strajk w Stoczni Gdańskiej rozpocznie się 14 sierpnia

miejsce | Gdańsk-Wrzeszcz, kamienica przy ul. Henryka Sienkiewicza 10

wstęp | wolny
transmisja na żywo | gdansk.pl, ecs.gda.pl, fb.com/ecsgdansk, fb.com/gdanskpl 

  
 

Wrzeszczańskie mieszkanie wielokrotnie wykorzystywano jako miejsce spotkań gdańskich organizacji opozycyjnych. 9 sierpnia 1980 roku witano tam Dariusza Kobzdeja i Tadeusza Szczudłowskiego, działaczy wypuszczonych z aresztu, do którego trafili po trzeciomajowej manifestacji. Mimo świętowania nastroje radykalizowały się po zwolnieniu z pracy Anny Walentynowicz, działaczki Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża. Bogdan Borusewicz we współpracy z młodymi robotnikami: Jerzym Borowczakiem, Ludwikiem Prądzyńskim i Bogdanem Felskim już przygotowywali strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. 

 

To podczas dyskretnej rozmowy na podwórku kamienicy przy ul. Henryka Sienkiewicza 10 zapadła decyzja, że strajk rozpocznie się we czwartek, 14 sierpnia. Bogdan Borusewicz, Jerzy Borowczak, Ludwik Prądzyński, Bogdan Felski i Lech Wałęsa wyszli z mieszkania świadomi, że w lokalu jest podsłuch. 

– Były krótkie ustalenia, bo przecież można było tylko ustalić, jak się rozpoczyna, zaś potem wiadomo było, że trzeba będzie improwizować – wspomina Bogdan Borusewicz. 

 

Pod tym adresem mieszkał Piotr Dyk, absolwent Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Gdańsku z 1979 roku. Duże mieszkanie we Wrzeszczu było jedynym tak dużym lokalem, którym dysponowała opozycja.

Dyk był bardzo aktywnym opozycjonistą. Jako 22-latek, we wrześniu 1976 roku, uczestniczył w akcji przemycania przez granicę w Tatrach przekazanych z Paryża przez Jerzego Giedroycia powielacza i książek Instytutu Literackiego. Współpracował z Komitetem Obrony Robotników, następnie KSS KOR, Ruchem Obrony Praw Człowieka i Obywatela. Znalazł się w gronie sygnatariuszy deklaracji ideowej Ruchu Młodej Polski. Współorganizował spotkania samokształceniowe i dyskusyjne. Pozostawał w kontakcie z Bogdanem Borusewiczem, Aleksandrem Hallem, Grzegorzem Grzelakiem, Arkadiuszem Rybickim i Maciejem Grzywaczewskim. Piotr Dyk uczestniczył w strajku w Stoczni Gdańskiej. 

 

W 2011 roku na fasadzie kamienicy odsłonięto tablicę upamiętniającą wieloletniego działacza gdańskiej opozycji, szefa Biura Informacji Prasowej Solidarności, polityka i samorządowca, również mieszkańca tej kamienicy – Arkadiusza „Arama” Rybickiego, który w 2010 roku zginął w katastrofie rządowego samolotu w Smoleńsku.

10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
10:00 - 11:00
OD SIERPNIA ’80 DO DZIŚ. KOBIETY JAKO AKTORKI PRZEWROTÓW | warsztaty
miejsce | ECS, sala warsztatowa 4
wstęp | grupa zamknięta



„Demokratyczne przewroty w 1989 roku i dziś – Europejski dialog o kobietach jako aktorach w procesach transformacji społecznej” – pod takim tematem kilku partnerów, m.in. Europejskie Centrum Solidarności, realizuje od 2019 roku europejski projekt adresowany do kobiet, aktywistek różnych generacji.
Dyskusje, panele, warsztaty gromadzą aktywne kobiety różnych pokoleń z Polski, Czech, Rosji i Niemiec, aby pracowały nad dawnymi i dzisiejszymi wizjami przyszłości.

Dla organizatorów warsztatów w Gdańsku istotne jest zwiększenie widoczności i świadomości społecznej na temat historii aktorek i ruchów kobiecych, działających począwszy od lat 80. XX wieku. Krytycznej analizie chcą poddać doświadczenie kobiet aktorek w NRD i Polsce, zbadać wspólne tematy i różnice w międzypokoleniowym dialogu polsko-niemieckim. Interesuje ich odpowiedź na pytania: Które z wizji, jakie wówczas miały kobiety, są dziś aktualne dla kobiet w Polsce? Czego obecny ruch społeczny mógł się nauczyć z historii kobiet? Jaka jest dziś potrzeba zmian i transformacji? W perspektywie istotne są ewentualne nowe sojusze między aktywistkami różnych środowisk i pokoleń.
18:00 - 20:00
OD SIERPNIA ’80 DO DZIŚ. KOBIETY JAKO AKTORKI PRZEWROTÓW | otwarta dyskusja
miejsce | sala warsztatowa 4
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się



„Demokratyczne przewroty w 1989 roku i dziś – Europejski dialog o kobietach jako aktorach w procesach transformacji społecznej” – pod takim tematem kilku partnerów, m.in. Europejskie Centrum Solidarności, realizuje od 2019 roku europejski projekt adresowany do kobiet, aktywistek różnych generacji.
Dyskusje, panele, warsztaty gromadzą aktywne kobiety różnych pokoleń z Polski, Czech, Rosji i Niemiec, aby pracowały nad dawnymi i dzisiejszymi wizjami przyszłości.

Dla organizatorów warsztatów w Gdańsku istotne jest zwiększenie widoczności i świadomości społecznej na temat historii aktorek i ruchów kobiecych, działających począwszy od lat 80. XX wieku. Krytycznej analizie chcą poddać doświadczenie kobiet aktorek w NRD i Polsce, zbadać wspólne tematy i różnice w międzypokoleniowym dialogu polsko-niemieckim. Interesuje ich odpowiedź na pytania: Które z wizji, jakie wówczas miały kobiety, są dziś aktualne dla kobiet w Polsce? Czego obecny ruch społeczny mógł się nauczyć z historii kobiet? Jaka jest dziś potrzeba zmian i transformacji? W perspektywie istotne są ewentualne nowe sojusze między aktywistkami różnych środowisk i pokoleń.
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 11:00
OD SIERPNIA ’80 DO DZIŚ. KOBIETY JAKO AKTORKI PRZEWROTÓW | warsztaty
miejsce | ECS, sala warsztatowa 4
wstęp | grupa zamknięta



„Demokratyczne przewroty w 1989 roku i dziś – Europejski dialog o kobietach jako aktorach w procesach transformacji społecznej” – pod takim tematem kilku partnerów, m.in. Europejskie Centrum Solidarności, realizuje od 2019 roku europejski projekt adresowany do kobiet, aktywistek różnych generacji.
Dyskusje, panele, warsztaty gromadzą aktywne kobiety różnych pokoleń z Polski, Czech, Rosji i Niemiec, aby pracowały nad dawnymi i dzisiejszymi wizjami przyszłości.

Dla organizatorów warsztatów w Gdańsku istotne jest zwiększenie widoczności i świadomości społecznej na temat historii aktorek i ruchów kobiecych, działających począwszy od lat 80. XX wieku. Krytycznej analizie chcą poddać doświadczenie kobiet aktorek w NRD i Polsce, zbadać wspólne tematy i różnice w międzypokoleniowym dialogu polsko-niemieckim. Interesuje ich odpowiedź na pytania: Które z wizji, jakie wówczas miały kobiety, są dziś aktualne dla kobiet w Polsce? Czego obecny ruch społeczny mógł się nauczyć z historii kobiet? Jaka jest dziś potrzeba zmian i transformacji? W perspektywie istotne są ewentualne nowe sojusze między aktywistkami różnych środowisk i pokoleń.
18:00 - 20:00
OD SIERPNIA ’80 DO DZIŚ. KOBIETY JAKO AKTORKI PRZEWROTÓW | otwarta dyskusja
miejsce | sala warsztatowa 4
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się



„Demokratyczne przewroty w 1989 roku i dziś – Europejski dialog o kobietach jako aktorach w procesach transformacji społecznej” – pod takim tematem kilku partnerów, m.in. Europejskie Centrum Solidarności, realizuje od 2019 roku europejski projekt adresowany do kobiet, aktywistek różnych generacji.
Dyskusje, panele, warsztaty gromadzą aktywne kobiety różnych pokoleń z Polski, Czech, Rosji i Niemiec, aby pracowały nad dawnymi i dzisiejszymi wizjami przyszłości.

Dla organizatorów warsztatów w Gdańsku istotne jest zwiększenie widoczności i świadomości społecznej na temat historii aktorek i ruchów kobiecych, działających począwszy od lat 80. XX wieku. Krytycznej analizie chcą poddać doświadczenie kobiet aktorek w NRD i Polsce, zbadać wspólne tematy i różnice w międzypokoleniowym dialogu polsko-niemieckim. Interesuje ich odpowiedź na pytania: Które z wizji, jakie wówczas miały kobiety, są dziś aktualne dla kobiet w Polsce? Czego obecny ruch społeczny mógł się nauczyć z historii kobiet? Jaka jest dziś potrzeba zmian i transformacji? W perspektywie istotne są ewentualne nowe sojusze między aktywistkami różnych środowisk i pokoleń.
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
15:00 - 20:00
KYUNGWOO CHUN – VICE VERSA | wystawa
Miejsce: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
wstęp | wolny


Kyungwoo Chun jest jednym z czołowych artystów zajmujących się fotografią oraz performansem. Pochodzi z Korei Południowej, studiował w Seulu oraz Niemczech. Obecnie pracuje jako profesor na swojej macierzystej uczelni. Międzynarodowe uznanie przyniosły mu charakterystyczne fotografie wykonane przy wydłużonym czasie naświetlania. 

Trzonem wystawy są dwie prace performatywne: „Krzesło słuchacza / The Listener’s Chair” oraz „Wspomnienia/Reminiscene”. Praca pt.: „Krzesło słuchacza” swoją premierę miała w Seulu w Ilmin Museum of Art w 2020 roku. W projekcie może wziąć udział każdy zainteresowany podzieleniem się swoją historią. 
– Powiedz swoją historię konkretnej osobie lub całemu światu o tym, co chcesz opowiedzieć lub o czymś, co pragniesz powiedzieć, ale wcześniej nie mogłeś tego zrobić – artysta zaprasza do wzięcia udziału w akcji.
Można na miejscu anonimowo nagrać swoją wypowiedź lub przesłać ją drogą internetową pod adresem: krzeslosluchacza@laznia.pl. Nagrane głosy będą dostępne do odsłuchania w przestrzeni galerii.
Druga akcja performatywna i wideo pt. „Wspomnienia/Reminiscence” jest nową pracą przygotowaną na tę wystawę w CSW ŁAŹNIA, artysta po Gdańsku zamierza ją kontynuować w innych miastach. Do projektu zostali zaproszeni seniorzy z Trójmiasta i okolic, którzy chcieliby podzielić się częścią swoich osobistych wspomnień. Każdy tydzień wystawy będzie poświęcony jednej osobie, a nagrania wideo wypowiedzi będą dostępne w przestrzeni galerii oraz online na stronie ŁAŹNI jedynie podczas trwania projektu. Film wideo zostanie również przekazany wszystkim uczestnikom i ich rodzinom jako nowe wspomnienie wraz z dedykacją od artysty.
16:00 - 17:00
„... KTÓRA BYŁA” | wernisaż wystawy sztuki współczesnej
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku

termin | 28 sierpnia – 18 października 2020, wtorek – niedziela, godz. 10.00–17.00

miejsce | Muzeum Narodowe w Gdańsku, ul. Toruńska 1
wstęp | biletowany → mng.gda.pl

Nie zobaczycie na tej wystawie historycznych postaci ani reprezentacji głośnych wydarzeń, choć ekspozycja powstała z myślą o 40 rocznicy Sierpnia ’80.
– Zatrzymujemy się na funkcji i treści symboli wspólnoty oraz trudności w utrzymaniu ich pierwotnego znaczenia. W ideowym centrum wystawy jest słowo i znak utożsamiane z nadzieją na lepszy i sprawiedliwszy świat – mówi Aneta Szyłak, kuratorka wystawy. – Sposoby pracy artystów i artystek z tym słowem i z tym znakiem pozwalają dostrzec, jak związane z nimi treści zmieniały się i były podawane w wątpliwość. Choć punktem wyjścia jest zjednoczona wspólnota, powstała w wyjątkowym miejscu i czasie, naszym celem nie jest katalogowanie sposobów użytkowania jej symboli, a raczej wskazanie na to, że możemy zatrzymywać i muzealizować obiekty, ale nie unieruchomimy ich znaczenia. 


Autorami prezentowanych na wystawie prac są: Bogna Burska i Magda Mosiewicz, Jerzy Janiszewski, Jacek Niegoda, Hanna Nowicka-Grochal, Ewa Partum, Wilhelm Sasnal, Marek Sobczyk, Piotr Uklański oraz Agata Zbylut. Prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku (w tym depozyty Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej) oraz z publicznych i prywatnych kolekcji sztuki w Polsce
17:30 - 18:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | wernisaż wystawy fotografii
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny – przypominamy o zakryciu nosa i ust oraz o zasadach dystansu społecznego


Nec temere, nec timide (Bez strachu, ale z rozwagą) – głosi dewiza umieszczona ok. 1610 roku w nadprożu przejścia z Sali Zimowej do Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. 370 lat później według tej dewizy stoczniowcy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina ogłosili strajk okupacyjny. Dołączały do nich delegacje kolejnych strajkujących przedsiębiorstw z całego kraju. Robotnicy nie wyszli na ulicę, ale czekali, aż władza przyjdzie do nich. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podjął z przedstawicielami rządu negocjacje, których przedmiotem było 21 postulatów. Udało się wynegocjować Porozumienie Gdańskie, które podpisano 31 sierpnia 1980 roku.

Zapraszamy na wystawę, na której zgromadziliśmy zdjęcia ok. 60 różnych autorów. Zdjęcia te  pochodzą z zasobów archiwum ECS i innych kolekcji, m.in. dwóch francuskich fotoreporterów – Jeana-Louisa Atlana i Alaina Dejeana. Doskonale skadrowane, a dotąd rzadko publikowane, wielowymiarowo ukazują strajk i strajkujących.

Dlaczego strajk z Sierpnia ’80 na stałe wpisał się w kulturę protestu?
– Po raz pierwszy za żelazną kurtyną obywatele wzięli sprawy w swoje ręce: pokojowo – robotnicy nie wyszli na ulicę, usiedli z władzą do rozmów przy stole; powszechnie – strajki rozlały się po całym kraju; skutecznie – porozumienie zostało zawarte; długomyślnie – mimo rewanżu władzy, która 13 grudnia 1981 roku wprowadziła stan wojenny i internowała opozycjonistów, marzenia o wolności nie dało się już ludziom odebrać – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, jedna z kuratorek ekspozycji, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Konsekwencją Porozumień Sierpniowych była demokratyczna zmiana ustroju w Polsce, a następnie w całym bloku wschodnim.

Co było źródłem sukcesu?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie o źródło sierpniowego sukcesu, kuratorki ekspozycji prześledziły dziesiątki relacji świadków. Odnalazły liczne świadectwa dowodzące wspólnoty, jaka zawiązała się wewnątrz stoczni i poza jej murami. Karolina Lejczak-Pastuszka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka, przywołuje np. wspomnienie Reginy Dąbrowskiej: „Wjeżdżamy do Trójmiasta i to, co widzę, zapiera mi dech w piersiach. Ludzie na murach, w oknach, na bramach, sztandary, transparenty, kobiety pod zakładami przekazują coś swoim mężczyznom. Spokój, porządek, odwaga. Strajki na taką skalę i spokój. Coś niesamowitego, nowego, pięknego” (Dni Solidarności, red. K. Madoń-Mitzner, Warszawa 2005).

– Gniew i złość poszły tym razem w parze z rozwagą i stanowczością. Cierpliwi i nieugięci robotnicy działali mimo strachu o siebie i bliskich. O ich sukcesie zdecydowały: wewnętrzna siła i kompetencje społeczne, które zawiązały między ludźmi wspólnotę – mówi Agnieszka Bacławska-Kornacka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka. – Władza musiała się z nią odtąd liczyć. Nie zmieniły tego nawet późniejsze represje stanu wojennego. Ostatecznie bohaterowie Sierpnia i ich następcy w 1989 roku wywalczyli ustrój demokratyczny, co zapoczątkowało także efekt domina w Europie Środkowej i Wschodniej. Dokonano niemożliwego, bez użycia stalowego oręża, pokojowo, w Gdańsku za pomocą postulatów spisanych na zwykłej sosnowej sklejce, rozsunięto żelazną kurtynę. Motto miasta: Nec temere, nec timide znalazło w tym czasie i miejscu swoje szczególne spełnienie.
18:00 - 20:00
wydarzenie odwołane | UROCZYSTA SESJA RADY MIASTA GDAŃSKA
Nadanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska małżeństwu aktorów, społeczników i pedagogów, oddanych sprawie Solidarności – Halinie Winiarskiej-Kiszkis i Jerzemu Kiszkisowi
miejsce | ECS, audytorium
wstęp | zaproszenie, dystrybucji zaproszeń dokonuje Biuro Rady Miasta Gdańska



Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis – małżeństwo aktorów, społecznicy i pedagodzy, oddani sprawie Solidarności – podczas uroczystej sesji Rady Miasta Gdańska odbiorą tytuły Honorowego Obywatela Miasta Gdańska.

Drugi raz w historii uroczysta sesja Rady Miasta Gdańska odbywa się w Europejskim Centrum Solidarności, drugi raz z okazji wręczenia honorowego obywatelstwa miasta i drugi raz honor trafia w ręce ludzi, którzy mają czynny wkład w polską drogę do wolności.
28 maja 2018 roku tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska otrzymała prof. Joanna Muszkowska-Penson. W 40 rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych – Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis.

Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis mają niepodważalne zasługi dla kultury Gdańska.
Przez większość kariery byli związani z gdańskim teatrem Wybrzeże (1966–2003). Gdańszczanie pokochali ich za wiele niezwykłych kreacji aktorskich. W sierpniu 1980 roku, wraz z innymi aktorami odwiedzali strajkujących w Stoczni Gdańskiej, aby poezją wspierać ich na duchu. W czasach opozycji współorganizowali msze za Ojczyznę i współtworzyli Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej. W podziemiu realizowali koncerty poetyckie z okazji rocznic narodowych oraz spektakle teatralne z kręgu kultury niezależnej. W stanie wojennym oboje zostali internowani. Przez ponad 30 lat – wspólnie i w pojedynkę – wykształcili z zakresu fonetyki i kultury żywego słowa wiele pokoleń studentów, m.in. kapłanów opuszczających Gdańskie Seminarium Duchowne.
Nieustępliwie bronią fundamentalnych wartości. 

Uchwała w sprawie nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska Halinie Winiarskiej-Kiszkis i Jerzemu Kiszkisowi – poparta przez Radę Miasta Gdańska – to wspólna inicjatywa przewodniczącej Rady Miasta Gdańska Agnieszki Owczarczak, klubów radnych Koalicji Obywatelskiej i Wszystko dla Gdańska oraz prezydent Aleksandry Dulkiewicz i wielu środowisk. Pod wnioskiem podpisali się m.in Stefan Chwin, Aleksander Hall, Bożena Rybicka-Grzywaczewska, prof. Jacek Jassem, ks. Krzysztof Niedałtowski i mec. Jacek Taylor.

Uchwała o nadaniu tytułów Honorowego Obywatela zapadła podczas sesji 27 lutego bieżącego roku, ale ze względu na pandemię koronawirusa uroczystość nie mogła odbyć się wcześniej.

Organizatorem wydarzenia jest Biuro Rady Miasta Gdańska.
21:15 - 23:00
WYMURZANIE WOLNOŚCI | performens
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | mury Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl



Pragnienie wolności i siła solidarności spotkały się 40 lat temu w Gdańsku. Wspólnotowe ruchy społeczne wciąż mają potencjał zmieniania rzeczywistości, przewracania murów i gromadzenia ludzi wokół ważnych spraw. WYMURZANIE WOLNOŚCI to projekt Fundacji SFINKS (Sopockie Forum Integracji Nauki Kultury i Sztuki) we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

Mur Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego stanie się metaforą bariery pomiędzy ludźmi, krajami, grupami społecznymi, rozumianej zarówno fizycznie, jak i metaforycznie. Zobaczymy transformację jednostek, bezradnych w swojej pojedynczości, w harmoniczny w działaniach tłum. Na oczach widzów wypełni się odwieczna prawda, że działania jednostek w oderwaniu od ogółu, bez solidarności, nie mogą przynieść rezultatów. Symbolicznie wyrazi to przejście od uwięzienia w monochromatycznym murze i kakofonii dźwięków do wybuchu wolności koloru i harmonii, podkreślonej triumfalną muzyką i koordynacją tańca.

Performans połączy we wspólnym przedsięwzięciu twórczą ekspresję artystów różnych dziedzin – aktorów, performerów, tancerzy, muzyków. Specjalnie na potrzeby wydarzenia powstał utwór muzyczny, który oddaje obawę, niebezpieczeństwo i potęgę zmian społecznych zapoczątkowanych przez bunt i przekształconych w działanie na rzecz dobra wspólnoty. 

Wydarzenie Fundacji SFINKS Wymurzanie Wolności zostało włączone do programu międzynarodowego projektu współpracy artystycznej SHAKING THE WALLS, realizowanego w partnerstwie organizacji z pięciu krajów Unii Europejskiej – Polski, Czech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii. Liderem jest Gdański Teatr Szekspirowski. Celem projektu jest artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic – fizycznych bądź metaforycznych – wszystkiego, co oddziela ludzi od siebie, zarówno jednostki, jak i grupy społeczne bądź etniczne, a także narody i kraje. A także poszerzanie debaty międzynarodowej i aktywizowanie do niej publiczności. 
Projekt został dofinansowany przez miasto Gdańsk oraz z unijnego programu Kreatywna Europa (2018).
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
17:30 - 18:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | wernisaż wystawy fotografii
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny – przypominamy o zakryciu nosa i ust oraz o zasadach dystansu społecznego


Nec temere, nec timide (Bez strachu, ale z rozwagą) – głosi dewiza umieszczona ok. 1610 roku w nadprożu przejścia z Sali Zimowej do Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. 370 lat później według tej dewizy stoczniowcy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina ogłosili strajk okupacyjny. Dołączały do nich delegacje kolejnych strajkujących przedsiębiorstw z całego kraju. Robotnicy nie wyszli na ulicę, ale czekali, aż władza przyjdzie do nich. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podjął z przedstawicielami rządu negocjacje, których przedmiotem było 21 postulatów. Udało się wynegocjować Porozumienie Gdańskie, które podpisano 31 sierpnia 1980 roku.

Zapraszamy na wystawę, na której zgromadziliśmy zdjęcia ok. 60 różnych autorów. Zdjęcia te  pochodzą z zasobów archiwum ECS i innych kolekcji, m.in. dwóch francuskich fotoreporterów – Jeana-Louisa Atlana i Alaina Dejeana. Doskonale skadrowane, a dotąd rzadko publikowane, wielowymiarowo ukazują strajk i strajkujących.

Dlaczego strajk z Sierpnia ’80 na stałe wpisał się w kulturę protestu?
– Po raz pierwszy za żelazną kurtyną obywatele wzięli sprawy w swoje ręce: pokojowo – robotnicy nie wyszli na ulicę, usiedli z władzą do rozmów przy stole; powszechnie – strajki rozlały się po całym kraju; skutecznie – porozumienie zostało zawarte; długomyślnie – mimo rewanżu władzy, która 13 grudnia 1981 roku wprowadziła stan wojenny i internowała opozycjonistów, marzenia o wolności nie dało się już ludziom odebrać – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, jedna z kuratorek ekspozycji, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Konsekwencją Porozumień Sierpniowych była demokratyczna zmiana ustroju w Polsce, a następnie w całym bloku wschodnim.

Co było źródłem sukcesu?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie o źródło sierpniowego sukcesu, kuratorki ekspozycji prześledziły dziesiątki relacji świadków. Odnalazły liczne świadectwa dowodzące wspólnoty, jaka zawiązała się wewnątrz stoczni i poza jej murami. Karolina Lejczak-Pastuszka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka, przywołuje np. wspomnienie Reginy Dąbrowskiej: „Wjeżdżamy do Trójmiasta i to, co widzę, zapiera mi dech w piersiach. Ludzie na murach, w oknach, na bramach, sztandary, transparenty, kobiety pod zakładami przekazują coś swoim mężczyznom. Spokój, porządek, odwaga. Strajki na taką skalę i spokój. Coś niesamowitego, nowego, pięknego” (Dni Solidarności, red. K. Madoń-Mitzner, Warszawa 2005).

– Gniew i złość poszły tym razem w parze z rozwagą i stanowczością. Cierpliwi i nieugięci robotnicy działali mimo strachu o siebie i bliskich. O ich sukcesie zdecydowały: wewnętrzna siła i kompetencje społeczne, które zawiązały między ludźmi wspólnotę – mówi Agnieszka Bacławska-Kornacka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka. – Władza musiała się z nią odtąd liczyć. Nie zmieniły tego nawet późniejsze represje stanu wojennego. Ostatecznie bohaterowie Sierpnia i ich następcy w 1989 roku wywalczyli ustrój demokratyczny, co zapoczątkowało także efekt domina w Europie Środkowej i Wschodniej. Dokonano niemożliwego, bez użycia stalowego oręża, pokojowo, w Gdańsku za pomocą postulatów spisanych na zwykłej sosnowej sklejce, rozsunięto żelazną kurtynę. Motto miasta: Nec temere, nec timide znalazło w tym czasie i miejscu swoje szczególne spełnienie.
18:00 - 20:00
wydarzenie odwołane | UROCZYSTA SESJA RADY MIASTA GDAŃSKA
Nadanie tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska małżeństwu aktorów, społeczników i pedagogów, oddanych sprawie Solidarności – Halinie Winiarskiej-Kiszkis i Jerzemu Kiszkisowi
miejsce | ECS, audytorium
wstęp | zaproszenie, dystrybucji zaproszeń dokonuje Biuro Rady Miasta Gdańska



Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis – małżeństwo aktorów, społecznicy i pedagodzy, oddani sprawie Solidarności – podczas uroczystej sesji Rady Miasta Gdańska odbiorą tytuły Honorowego Obywatela Miasta Gdańska.

Drugi raz w historii uroczysta sesja Rady Miasta Gdańska odbywa się w Europejskim Centrum Solidarności, drugi raz z okazji wręczenia honorowego obywatelstwa miasta i drugi raz honor trafia w ręce ludzi, którzy mają czynny wkład w polską drogę do wolności.
28 maja 2018 roku tytuł Honorowego Obywatela Miasta Gdańska otrzymała prof. Joanna Muszkowska-Penson. W 40 rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych – Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis.

Halina Winiarska-Kiszkis i Jerzy Kiszkis mają niepodważalne zasługi dla kultury Gdańska.
Przez większość kariery byli związani z gdańskim teatrem Wybrzeże (1966–2003). Gdańszczanie pokochali ich za wiele niezwykłych kreacji aktorskich. W sierpniu 1980 roku, wraz z innymi aktorami odwiedzali strajkujących w Stoczni Gdańskiej, aby poezją wspierać ich na duchu. W czasach opozycji współorganizowali msze za Ojczyznę i współtworzyli Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej. W podziemiu realizowali koncerty poetyckie z okazji rocznic narodowych oraz spektakle teatralne z kręgu kultury niezależnej. W stanie wojennym oboje zostali internowani. Przez ponad 30 lat – wspólnie i w pojedynkę – wykształcili z zakresu fonetyki i kultury żywego słowa wiele pokoleń studentów, m.in. kapłanów opuszczających Gdańskie Seminarium Duchowne.
Nieustępliwie bronią fundamentalnych wartości. 

Uchwała w sprawie nadania tytułu Honorowego Obywatela Miasta Gdańska Halinie Winiarskiej-Kiszkis i Jerzemu Kiszkisowi – poparta przez Radę Miasta Gdańska – to wspólna inicjatywa przewodniczącej Rady Miasta Gdańska Agnieszki Owczarczak, klubów radnych Koalicji Obywatelskiej i Wszystko dla Gdańska oraz prezydent Aleksandry Dulkiewicz i wielu środowisk. Pod wnioskiem podpisali się m.in Stefan Chwin, Aleksander Hall, Bożena Rybicka-Grzywaczewska, prof. Jacek Jassem, ks. Krzysztof Niedałtowski i mec. Jacek Taylor.

Uchwała o nadaniu tytułów Honorowego Obywatela zapadła podczas sesji 27 lutego bieżącego roku, ale ze względu na pandemię koronawirusa uroczystość nie mogła odbyć się wcześniej.

Organizatorem wydarzenia jest Biuro Rady Miasta Gdańska.
15:00 - 20:00
KYUNGWOO CHUN – VICE VERSA | wystawa
Miejsce: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
wstęp | wolny


Kyungwoo Chun jest jednym z czołowych artystów zajmujących się fotografią oraz performansem. Pochodzi z Korei Południowej, studiował w Seulu oraz Niemczech. Obecnie pracuje jako profesor na swojej macierzystej uczelni. Międzynarodowe uznanie przyniosły mu charakterystyczne fotografie wykonane przy wydłużonym czasie naświetlania. 

Trzonem wystawy są dwie prace performatywne: „Krzesło słuchacza / The Listener’s Chair” oraz „Wspomnienia/Reminiscene”. Praca pt.: „Krzesło słuchacza” swoją premierę miała w Seulu w Ilmin Museum of Art w 2020 roku. W projekcie może wziąć udział każdy zainteresowany podzieleniem się swoją historią. 
– Powiedz swoją historię konkretnej osobie lub całemu światu o tym, co chcesz opowiedzieć lub o czymś, co pragniesz powiedzieć, ale wcześniej nie mogłeś tego zrobić – artysta zaprasza do wzięcia udziału w akcji.
Można na miejscu anonimowo nagrać swoją wypowiedź lub przesłać ją drogą internetową pod adresem: krzeslosluchacza@laznia.pl. Nagrane głosy będą dostępne do odsłuchania w przestrzeni galerii.
Druga akcja performatywna i wideo pt. „Wspomnienia/Reminiscence” jest nową pracą przygotowaną na tę wystawę w CSW ŁAŹNIA, artysta po Gdańsku zamierza ją kontynuować w innych miastach. Do projektu zostali zaproszeni seniorzy z Trójmiasta i okolic, którzy chcieliby podzielić się częścią swoich osobistych wspomnień. Każdy tydzień wystawy będzie poświęcony jednej osobie, a nagrania wideo wypowiedzi będą dostępne w przestrzeni galerii oraz online na stronie ŁAŹNI jedynie podczas trwania projektu. Film wideo zostanie również przekazany wszystkim uczestnikom i ich rodzinom jako nowe wspomnienie wraz z dedykacją od artysty.
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
16:00 - 17:00
„... KTÓRA BYŁA” | wernisaż wystawy sztuki współczesnej
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku

termin | 28 sierpnia – 18 października 2020, wtorek – niedziela, godz. 10.00–17.00

miejsce | Muzeum Narodowe w Gdańsku, ul. Toruńska 1
wstęp | biletowany → mng.gda.pl

Nie zobaczycie na tej wystawie historycznych postaci ani reprezentacji głośnych wydarzeń, choć ekspozycja powstała z myślą o 40 rocznicy Sierpnia ’80.
– Zatrzymujemy się na funkcji i treści symboli wspólnoty oraz trudności w utrzymaniu ich pierwotnego znaczenia. W ideowym centrum wystawy jest słowo i znak utożsamiane z nadzieją na lepszy i sprawiedliwszy świat – mówi Aneta Szyłak, kuratorka wystawy. – Sposoby pracy artystów i artystek z tym słowem i z tym znakiem pozwalają dostrzec, jak związane z nimi treści zmieniały się i były podawane w wątpliwość. Choć punktem wyjścia jest zjednoczona wspólnota, powstała w wyjątkowym miejscu i czasie, naszym celem nie jest katalogowanie sposobów użytkowania jej symboli, a raczej wskazanie na to, że możemy zatrzymywać i muzealizować obiekty, ale nie unieruchomimy ich znaczenia. 


Autorami prezentowanych na wystawie prac są: Bogna Burska i Magda Mosiewicz, Jerzy Janiszewski, Jacek Niegoda, Hanna Nowicka-Grochal, Ewa Partum, Wilhelm Sasnal, Marek Sobczyk, Piotr Uklański oraz Agata Zbylut. Prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku (w tym depozyty Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej) oraz z publicznych i prywatnych kolekcji sztuki w Polsce
21:15 - 23:00
WYMURZANIE WOLNOŚCI | performens
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | mury Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl



Pragnienie wolności i siła solidarności spotkały się 40 lat temu w Gdańsku. Wspólnotowe ruchy społeczne wciąż mają potencjał zmieniania rzeczywistości, przewracania murów i gromadzenia ludzi wokół ważnych spraw. WYMURZANIE WOLNOŚCI to projekt Fundacji SFINKS (Sopockie Forum Integracji Nauki Kultury i Sztuki) we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

Mur Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego stanie się metaforą bariery pomiędzy ludźmi, krajami, grupami społecznymi, rozumianej zarówno fizycznie, jak i metaforycznie. Zobaczymy transformację jednostek, bezradnych w swojej pojedynczości, w harmoniczny w działaniach tłum. Na oczach widzów wypełni się odwieczna prawda, że działania jednostek w oderwaniu od ogółu, bez solidarności, nie mogą przynieść rezultatów. Symbolicznie wyrazi to przejście od uwięzienia w monochromatycznym murze i kakofonii dźwięków do wybuchu wolności koloru i harmonii, podkreślonej triumfalną muzyką i koordynacją tańca.

Performans połączy we wspólnym przedsięwzięciu twórczą ekspresję artystów różnych dziedzin – aktorów, performerów, tancerzy, muzyków. Specjalnie na potrzeby wydarzenia powstał utwór muzyczny, który oddaje obawę, niebezpieczeństwo i potęgę zmian społecznych zapoczątkowanych przez bunt i przekształconych w działanie na rzecz dobra wspólnoty. 

Wydarzenie Fundacji SFINKS Wymurzanie Wolności zostało włączone do programu międzynarodowego projektu współpracy artystycznej SHAKING THE WALLS, realizowanego w partnerstwie organizacji z pięciu krajów Unii Europejskiej – Polski, Czech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii. Liderem jest Gdański Teatr Szekspirowski. Celem projektu jest artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic – fizycznych bądź metaforycznych – wszystkiego, co oddziela ludzi od siebie, zarówno jednostki, jak i grupy społeczne bądź etniczne, a także narody i kraje. A także poszerzanie debaty międzynarodowej i aktywizowanie do niej publiczności. 
Projekt został dofinansowany przez miasto Gdańsk oraz z unijnego programu Kreatywna Europa (2018).
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
21:15 - 23:00
WYMURZANIE WOLNOŚCI | performens
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | mury Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl



Pragnienie wolności i siła solidarności spotkały się 40 lat temu w Gdańsku. Wspólnotowe ruchy społeczne wciąż mają potencjał zmieniania rzeczywistości, przewracania murów i gromadzenia ludzi wokół ważnych spraw. WYMURZANIE WOLNOŚCI to projekt Fundacji SFINKS (Sopockie Forum Integracji Nauki Kultury i Sztuki) we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

Mur Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego stanie się metaforą bariery pomiędzy ludźmi, krajami, grupami społecznymi, rozumianej zarówno fizycznie, jak i metaforycznie. Zobaczymy transformację jednostek, bezradnych w swojej pojedynczości, w harmoniczny w działaniach tłum. Na oczach widzów wypełni się odwieczna prawda, że działania jednostek w oderwaniu od ogółu, bez solidarności, nie mogą przynieść rezultatów. Symbolicznie wyrazi to przejście od uwięzienia w monochromatycznym murze i kakofonii dźwięków do wybuchu wolności koloru i harmonii, podkreślonej triumfalną muzyką i koordynacją tańca.

Performans połączy we wspólnym przedsięwzięciu twórczą ekspresję artystów różnych dziedzin – aktorów, performerów, tancerzy, muzyków. Specjalnie na potrzeby wydarzenia powstał utwór muzyczny, który oddaje obawę, niebezpieczeństwo i potęgę zmian społecznych zapoczątkowanych przez bunt i przekształconych w działanie na rzecz dobra wspólnoty. 

Wydarzenie Fundacji SFINKS Wymurzanie Wolności zostało włączone do programu międzynarodowego projektu współpracy artystycznej SHAKING THE WALLS, realizowanego w partnerstwie organizacji z pięciu krajów Unii Europejskiej – Polski, Czech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii. Liderem jest Gdański Teatr Szekspirowski. Celem projektu jest artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic – fizycznych bądź metaforycznych – wszystkiego, co oddziela ludzi od siebie, zarówno jednostki, jak i grupy społeczne bądź etniczne, a także narody i kraje. A także poszerzanie debaty międzynarodowej i aktywizowanie do niej publiczności. 
Projekt został dofinansowany przez miasto Gdańsk oraz z unijnego programu Kreatywna Europa (2018).
10:00 - 12:00
NIEZMARNOWANE ŚNIADANIE PRZY OKRĄGŁYM STOLE
miejsce | ECS, plac przy fontannach od strony pl. Solidarności
wstęp |  rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Usiądźmy razem przy stole!
W dwa sierpniowe przedpołudnia spotkamy się przy okrągłym stole, by porozmawiać i skosztować posiłków… niezmarnowanych. Dlaczego niezmarnowanych? Śniadaniowy poczęstunek przygotuje Bank Żywności w Trójmieście, ukazując nam równie smakowity, co zaskakujący potencjał obierek, liści i produktów o dyskusyjnej urodzie. 
Spotkaniu będzie towarzyszyć kulinarny pokaz mistrza niezmarnowanej kuchni, który opowie o swoim przepisie na zaserwowany posiłek, inspirując tym samym do korzystania z bogactwa kuchni roślinnej. 
Chcemy porozmawiać o świadomym gospodarowaniu zasobami i o kondycji środowiska naturalnego. A wszystko to wspólnie, choć w pandemicznym dystansie. 

Bank Żywności w Trójmieście to stowarzyszenie, które pozyskuje, transportuje i dystrybuuje żywność uratowaną przed zmarnowaniem, obdarowując nią lokalne organizacje dobroczynne i placówki pomocy społecznej. W 2019 roku paczki z jedzeniem uratowanym od zmarnowania Bank Żywności dostarczył do 24 tys. mieszkańców Pomorza. Działania organizacji czynią otoczenie bardziej ekologicznym, a ludzi sytymi, zdrowszymi i zintegrowanymi społecznie.
10:00 - 19:00
STREFA SPOŁECZNA
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny



Zapraszamy, jeśli masz wolę działać, jesteś aktywny i chcesz wiedzieć więcej albo przeciwnie, nie wierzysz we własne siły, bo to oferta dla wszystkich ciekawych świata. Strefa Społeczna jest wielkim agregatorem dobrych ludzkich energii.

Czy pamiętacie ubiegłoroczną strefę społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności, zorganizowanego z okazji rocznicy wyborów 4 czerwca? Na terenie sąsiadującym z Europejskim Centrum Solidarności powstała wówczas unikatowa w skali Polski przestrzeń spotkania osób i organizacji o różnych wrażliwościach społecznych i politycznych. Wspólny czas spożytkowaliśmy na wymianę doświadczeń, prezentację inicjatyw społecznych i obywatelskich realizowanych w Polsce oraz za granicą, spotkania aktywistów z obywatelkami i obywatelami oraz debaty. Celem nadrzędnym była prezentacja idei i różnych punktów widzenia w lekkiej, przyjaznej formule. 
Organizacje społeczne, ruchy obywatelskie, aktywistki i aktywistów odwiedziło wówczas 40 tys. ludzi.

W tym roku podczas Święta wolności i demokracji znów chcemy się spotkać, w mniejszym gronie z racji pandemii, ale aktywnie. Będą animacje, prezentacje, warsztaty, dyskusje… Dołączcie do nas!
10:00 - 20:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | wystawa fotografii
miejsce | ECS, sala wystaw czasowych + galeria plenerowa przy Bramie nr 2
wstęp | wolny


Nec temere, nec timide (Bez strachu, ale z rozwagą) – głosi dewiza umieszczona ok. 1610 roku w nadprożu przejścia z Sali Zimowej do Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. 370 lat później według tej dewizy stoczniowcy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina ogłosili strajk okupacyjny. Dołączały do nich delegacje kolejnych strajkujących przedsiębiorstw z całego kraju. Robotnicy nie wyszli na ulicę, ale czekali, aż władza przyjdzie do nich. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podjął z przedstawicielami rządu negocjacje, których przedmiotem było 21 postulatów. Udało się wynegocjować Porozumienie Gdańskie, które podpisano 31 sierpnia 1980 roku.

Zapraszamy na wystawę, na której zgromadziliśmy zdjęcia ok. 60 różnych autorów. Zdjęcia te  pochodzą z zasobów archiwum ECS i innych kolekcji, m.in. dwóch francuskich fotoreporterów – Jeana-Louisa Atlana i Alaina Dejeana. Doskonale skadrowane, a dotąd rzadko publikowane, wielowymiarowo ukazują strajk i strajkujących.

Dlaczego strajk z Sierpnia ’80 na stałe wpisał się w kulturę protestu?
– Po raz pierwszy za żelazną kurtyną obywatele wzięli sprawy w swoje ręce: pokojowo – robotnicy nie wyszli na ulicę, usiedli z władzą do rozmów przy stole; powszechnie – strajki rozlały się po całym kraju; skutecznie – porozumienie zostało zawarte; długomyślnie – mimo rewanżu władzy, która 13 grudnia 1981 roku wprowadziła stan wojenny i internowała opozycjonistów, marzenia o wolności nie dało się już ludziom odebrać – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, jedna z kuratorek ekspozycji, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Konsekwencją Porozumień Sierpniowych była demokratyczna zmiana ustroju w Polsce, a następnie w całym bloku wschodnim.

Co było źródłem sukcesu?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie o źródło sierpniowego sukcesu, kuratorki ekspozycji prześledziły dziesiątki relacji świadków. Odnalazły liczne świadectwa dowodzące wspólnoty, jaka zawiązała się wewnątrz stoczni i poza jej murami. Karolina Lejczak-Pastuszka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka, przywołuje np. wspomnienie Reginy Dąbrowskiej: „Wjeżdżamy do Trójmiasta i to, co widzę, zapiera mi dech w piersiach. Ludzie na murach, w oknach, na bramach, sztandary, transparenty, kobiety pod zakładami przekazują coś swoim mężczyznom. Spokój, porządek, odwaga. Strajki na taką skalę i spokój. Coś niesamowitego, nowego, pięknego” (Dni Solidarności, red. K. Madoń-Mitzner, Warszawa 2005).
10:00 - 12:00
(NIE)ZŁY KLIMAT I CO Z TYM ROBIMY?
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Prowadzący: Maciej Sandecki – Redaktor Gazety Wyborczej 
 
Szybkie wystąpienia i dyskusja moderowana: 
Olga Goitowska – Zastępczyni Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Gdańsk 
Katarzyna Guzek – Rzeczniczka prasowa Greenpeace Polska 
Michał Kołodziejczak – Prezes Fundacji AGROunia
Sebastian Pypłacz – Wiceprezes Stowarzyszenia BoMiasto z Katowic 
Joanna Rayss – Członkini zarządu Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu
Monika Piotrowska–Szypryt – Kierownik Działu Promocji i Edukacji Ekologicznej Gdańskiej Infrastruktury Wodociągowo–Kanalizacyjnej
Kamil Wyszkowski – Przedstawiciel i Prezes Rady UN Global Compact Network Poland
10:00 - 11:00
PSZCZOŁY W MIEŚCIE
Miejsce: Strefa Społeczna
Projekt ekologiczny, prelekcja i dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie TERAZ Twój Ruch
10:00 - 12:00
WARSZTATY PIEŚNI TRADYCYJNYCH
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Vatra – pieśni tradycyjne
10:00 - 19:00
KSIĘGARNIA
Miejsce: Strefa Społeczna
Sprzedaż książek wydanych przez Europejskie Centrum Solidarności, Instytut Kultury
Miejskiej, Oficynę Gdańską, Tygodnik Powszechny i Wojewódzką i Miejską Bibliotekę
Publiczną im. Josepha Conrada Korzeniowskiego.
10:00 - 19:00
STUDIO RZECZJASNA TV
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowy z Gośćmi Strefy Społecznej relacjonowane na żywo na profilu RzeczJasna na Facebook’u.
10:00 - 11:00
EKSPERYMENTY I DOŚWIADCZENIA CHEMICZNE
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Fundacja Pozytywne Inicjatywy
10:30 - 11:00
WODOWANIE STREFY SPOŁECZNEJ | otwarcie
Miejsce: Strefa Społeczna
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny – przypominamy o zakrywaniu nosa i ust oraz o zasadach dystansu społecznego


Zapraszamy, jeśli masz wolę działać, jesteś aktywny i chcesz wiedzieć więcej albo przeciwnie, nie wierzysz we własne siły, bo to oferta dla wszystkich ciekawych świata. Strefa Społeczna jest wielkim agregatorem dobrych ludzkich energii.

Czy pamiętacie ubiegłoroczną strefę społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności, zorganizowanego z okazji rocznicy wyborów 4 czerwca? Na terenie sąsiadującym z Europejskim Centrum Solidarności powstała wówczas unikatowa w skali Polski przestrzeń spotkania osób i organizacji o różnych wrażliwościach społecznych i politycznych. Wspólny czas spożytkowaliśmy na wymianę doświadczeń, prezentację inicjatyw społecznych i obywatelskich realizowanych w Polsce oraz za granicą, spotkania aktywistów z obywatelkami i obywatelami oraz debaty. Celem nadrzędnym była prezentacja idei i różnych punktów widzenia w lekkiej, przyjaznej formule. 
Organizacje społeczne, ruchy obywatelskie, aktywistki i aktywistów odwiedziło wówczas 40 tys. ludzi.

W tym roku podczas Święta wolności i demokracji znów chcemy się spotkać, w mniejszym gronie z racji pandemii, ale aktywnie. Będą animacje, prezentacje, warsztaty, dyskusje… Dołączcie do nas!
11:00 - 12:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem wydarzeń po wystawie stałej ECS
Prelegent: Ireneusz Engler
W roli przewodnika po strajkującej stoczni uczestnik protestu sprzed 40 lat: Ireneusz Engler, filmowiec

miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

IRENEUSZ ENGLER
reżyser i scenarzysta 
W trakcie sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej nakręcił dokument zatytułowany „Sierpień”, ukazujący atmosferę strajku w jego finałowych godzinach i radość z odniesionego zwycięstwa. Laureat nagrody Złoty Ekran za film „Memento grudniowe”. 
Zadebiutował filmem o Krystynie Chojnowskiej-Liskiewicz – pierwszej kobiecie, która opłynęła świat dookoła. Twórca licznych produkcji dokumentalnych, często zaangażowanych politycznie i społecznie, poświęconych wydarzeniom z polskiej historii najnowszej. W swoim bogatym dorobku filmowym oprócz dokumentów ma też filmy fabularne, a także spektakle Teatru Telewizji i seriale telewizyjne. 
11:00 - 12:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
11:00 - 17:00
FORUM OBYWATELSKIE
Mówcy łączą różne regionalne perspektywy i kompetencje. Rozmawiamy m.in. o historii solidarnościowego ruchu, o polskiej demokracji, ale i o wyzwaniach na przyszłość

miejsce | ECS, audytorium
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się, zachęcamy do śledzenie transmisji online
transmisja online | streaming na żywo w dniu wydarzenia → tutaj + gdansk.pl, ecs.gda.pl, profile ECS i Gdansk.pl na Facebooku 

/ 11.00 
OTWARCIE FORUM

/ 11.30
CZAS NA NOWĄ UMOWĘ SPOŁECZNĄ
goście: Ryszard Bugaj, Olga Gitkiewicz, Małgorzata Jacyno, Ireneusz Krzemiński / prowadzący: Grzegorz Piotrowski

/ 13.00
STOCZNIA GDAŃSKA – PRZYSZŁOŚĆ DZIEDZICTWA
goście: Alan Aleksandrowicz, Waldemar J. Affelt, Bartosz Skaldawski, Andrzej Trzeciak / prowadzący: Marek Wałuszko

/ 15.00
SOLIDARNOŚĆ – JAK OPOWIADAĆ HISTORIĘ
goście: Andrzej Friszke, Grzegorz Majchrzak, Wojciech Polak, Anna Machcewicz, Tomasz Kozłowski, Jan Skórzyński / prowadzący: Przemysław Ruchlewski 
11:00 - 17:00
„... KTÓRA BYŁA” | wystawa sztuki współczesnej
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku

termin | 28 sierpnia – 18 października 2020, wtorek – niedziela, godz. 10.00–17.00

miejsce | Muzeum Narodowe w Gdańsku, ul. Toruńska 1
wstęp | biletowany → mng.gda.pl

Nie zobaczycie na tej wystawie historycznych postaci ani reprezentacji głośnych wydarzeń, choć ekspozycja powstała z myślą o 40 rocznicy Sierpnia ’80.
– Zatrzymujemy się na funkcji i treści symboli wspólnoty oraz trudności w utrzymaniu ich pierwotnego znaczenia. W ideowym centrum wystawy jest słowo i znak utożsamiane z nadzieją na lepszy i sprawiedliwszy świat – mówi Aneta Szyłak, kuratorka wystawy. – Sposoby pracy artystów i artystek z tym słowem i z tym znakiem pozwalają dostrzec, jak związane z nimi treści zmieniały się i były podawane w wątpliwość. Choć punktem wyjścia jest zjednoczona wspólnota, powstała w wyjątkowym miejscu i czasie, naszym celem nie jest katalogowanie sposobów użytkowania jej symboli, a raczej wskazanie na to, że możemy zatrzymywać i muzealizować obiekty, ale nie unieruchomimy ich znaczenia. 


Autorami prezentowanych na wystawie prac są: Bogna Burska i Magda Mosiewicz, Jerzy Janiszewski, Jacek Niegoda, Hanna Nowicka-Grochal, Ewa Partum, Wilhelm Sasnal, Marek Sobczyk, Piotr Uklański oraz Agata Zbylut. Prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku (w tym depozyty Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej) oraz z publicznych i prywatnych kolekcji sztuki w Polsce
11:00 - 11:30
OTWARCIE FORUM / TRANSMISJA Z AUDYTORIUM ECS
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Europejskie Centrum Solidarności
Basil Kerski, Bogdan Lis, Bogdan Borusewicz
11:00 - 12:00
LECH BĄDKOWSKI OCZAMI PRZYJACIÓŁ
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmową z Marią Mrozińską i Miłosławą Kosmulską
Organizator: Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie oraz Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku
11:00 - 12:00
OZDABIANIE BAWEŁNIANYCH SIATEK NA ZAKUPY
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Fundacja Sprawni Inaczej
11:30 - 12:30
NARODZINY SOLIDARNOŚCI | rodzinny spacer po wystawie stałej ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

uczestnicy | rodziny z dziećmi
czas trwania | ok. 60 minut

O tablicach, które zawisły na stoczniowej bramie, o długich rozmowach i podpisaniu porozumień, a także o powstaniu wielkiego ruchu Solidarność i stanie wojennym, który trzeba było przetrwać, żeby nastały wolność i demokracja. Zapraszamy na spacer rodzinny po wystawie stałej. Nie będziecie się nudzić!
Oprowadzają edukatorki ECS: Wiktoria Bieżuńska, Dominika Ikonnikow i Agnieszka Piórkowska.
11:30 - 13:00
CZAS NA NOWĄ UMOWĘ SPOŁECZNĄ / TRANSMISJA Z AUDYTORIUM ECS
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Europejskie Centrum Solidarności
Ryszard Bugaj, Olga Gitkiewicz, Małgorzata Jacyno, Ireneusz Krzemiński, pr. Grzegorz Piotrowski
12:00 - 13:00
SPACER PO WYSTAWIE STAŁEJ Z PRZEWODNIKIEM ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności. A jeśli macie Państwo gości z innych krajów, o godz. 16.00 oferujemy oprowadzanie w języku angielskim.
12:00 - 15:00
JEDEN Z DZIESIĘCIU MILIONÓW | zbiórka pamiątek
Zachęcamy: pokaż siebie z tamtych sierpniowych dni. Czekają archiwiści ECS. Z wdzięcznością przyjmiemy zdjęcia z Sierpnia ’80, pamiątki, zapiski, listy, ulotki... Zachęcamy też do wpisania się do księgi pamiątkowej
/ wstęp | wolny




– Zbieramy najrozmaitsze obiekty o wartościach historycznych, także związane z osobistymi losami darczyńców – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Jesteśmy zainteresowani plakatami, ulotkami, prasą, szczególnie nieoficjalnego obiegu, będziemy wdzięczni za znaczki i karty okolicznościowe, sztukę opozycyjną, fotografie i nagrania filmowe. Gromadzimy książki. Interesują nas pamiątki materialne – transparenty, urządzenia podsłuchowe czy podziemna poligrafia.

Archiwum ECS rozpoczęło działalność w 2008 roku. Dziś jego zbiory liczą 170 metrów bieżących akt. W większości to darowizny od osób prywatnych. Coraz częściej zbiory przekazywane są również w wersji cyfrowej.
Archiwalia ECS obejmują druki ciągłe, druki ulotne, niezależną filatelistykę (znaczki pocztowe, stemple, koperty, karty okolicznościowe) oraz archiwalia związkowe i osobiste darczyńców związane z życiem codziennym w PRL. 
Trzon kolekcji stanowią pisma drugiego obiegu, np. liczna kolekcja egzemplarzy tzw. Poczty Solidarności, a także wydawnictwa z obozów internowania (1981–1983).
W zbiorach znajduje się również bogata i interesująca kolekcja plakatów, ulotek oraz rysunków, które są graficznym komentarzem wydarzeń (1980–1989). 
Dużą wagę przywiązujemy do kolekcji fotograficznej, która dziś liczy już 67 tysięcy zdjęć. 
12:00 - 13:00
CELE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU / SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG) I STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE
Miejsce: Strefa Społeczna
Dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie Forum Młodych Dyplomatów
12:00 - 13:00
„(NIE)ZNANE ŻYCIE FIRGURANTA LECHA BĄDKOWSKIEGO”
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z Autorką Sławiną Kosmulską poprowadzi Ewelina Stefańska
Organizator: Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie oraz Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku
12:00 - 14:00
WARSZTATY RĘKODZIEŁA PROWADZONE PRZEZ OSOBY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ – ARTYKUŁY Z FILCU
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Pruszczu Gdańskim
12:00 - 20:00
KYUNGWOO CHUN – VICE VERSA | wystawa
Miejsce: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
wstęp | wolny


Kyungwoo Chun jest jednym z czołowych artystów zajmujących się fotografią oraz performansem. Pochodzi z Korei Południowej, studiował w Seulu oraz Niemczech. Obecnie pracuje jako profesor na swojej macierzystej uczelni. Międzynarodowe uznanie przyniosły mu charakterystyczne fotografie wykonane przy wydłużonym czasie naświetlania. 

Trzonem wystawy są dwie prace performatywne: „Krzesło słuchacza / The Listener’s Chair” oraz „Wspomnienia/Reminiscene”. Praca pt.: „Krzesło słuchacza” swoją premierę miała w Seulu w Ilmin Museum of Art w 2020 roku. W projekcie może wziąć udział każdy zainteresowany podzieleniem się swoją historią. 
– Powiedz swoją historię konkretnej osobie lub całemu światu o tym, co chcesz opowiedzieć lub o czymś, co pragniesz powiedzieć, ale wcześniej nie mogłeś tego zrobić – artysta zaprasza do wzięcia udziału w akcji.
Można na miejscu anonimowo nagrać swoją wypowiedź lub przesłać ją drogą internetową pod adresem: krzeslosluchacza@laznia.pl. Nagrane głosy będą dostępne do odsłuchania w przestrzeni galerii.
Druga akcja performatywna i wideo pt. „Wspomnienia/Reminiscence” jest nową pracą przygotowaną na tę wystawę w CSW ŁAŹNIA, artysta po Gdańsku zamierza ją kontynuować w innych miastach. Do projektu zostali zaproszeni seniorzy z Trójmiasta i okolic, którzy chcieliby podzielić się częścią swoich osobistych wspomnień. Każdy tydzień wystawy będzie poświęcony jednej osobie, a nagrania wideo wypowiedzi będą dostępne w przestrzeni galerii oraz online na stronie ŁAŹNI jedynie podczas trwania projektu. Film wideo zostanie również przekazany wszystkim uczestnikom i ich rodzinom jako nowe wspomnienie wraz z dedykacją od artysty.
12:30 - 14:30
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
12:30 - 14:30
MŁODZIEŻ(ÓWKI)
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Panel organizowany we współpracy z Młodzieżową Radą Miasta Gdańska
Prowadzący: Dobrawa Morzyńska – Fundacja Gdańska, Marcin Żebrowski – dziennikarz

Dyskusja z udziałem przedstawicielek i przedstawicieli młodzieżowych środowisk wspierających w ostatnich wyborach kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: Andrzeja Dudę, Rafała Trzaskowskiego, Szymona Hołownię, Krzysztofa Bosaka, Władysława Kosiniaka–Kamysza i Roberta Biedronia.
 
Dyskusja moderowana:
Marcin Bokun – Prezes „Młodzi dla Wolności” w Gdańsku
Bartosz Bejm –Przewodniczący Regionu Pomorskiego Stowarzyszenia „Młodzi Demokraci"
Łukasz Michnik - Sekretarz Generalny "Przedwiośnia"
Jan Modrzyński – Przedstawiciel „Polska 2050” 
Miłosz Motyka – Prezes Forum Młodych Ludowców 
Robert Twerd – Lider młodzieżówki Prawa i Sprawiedliwości w Gdańsku
13:00 - 14:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem po wystawie stałej ECS
Prelegent: Krzysztof Kasprzyk
W roli przewodnika po strajkującej stoczni uczestniczk protestu sprzed 40 lat: Krzysztof Kasprzyk, literat
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

KRZYSZTOF KASPRZYK
literat, nauczyciel, publicysta, opozycjonista
W sierpniu 1980 roku w prezencie dla strajkujących stoczniowców napisał wiersz „Do córki” – „Nie mam teraz czasu dla Ciebie / […] Jeszcze trochę poczekaj, dorośnij / Opowiemy Ci o tych wypadkach / O tych dniach pełnych nadziei […] / O tych ludziach, którzy poczuli / Że są wreszcie teraz u siebie / Solidarnie walczą o dzisiaj / I o jutro także dla ciebie”. Tekst wiersza podał przez Bramę nr 2. Potem muzykę do tekstu napisał Maciej Pietrzyk, a ballada stała się jednym ze strajkowych hymnów. Dołączył do strajkujących. Jego teksty ukazywały się w prasie emigracyjnej, m.in. w paryskiej „Kulturze”. W lipcu 1981 roku wyjechał do Berlina Zachodniego, gdzie współorganizował Grupę Roboczą „Solidarność” i redagował jej miesięcznik „Przekazy”. 
13:00 - 14:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
13:00 - 14:00
JAK ZACZĄĆ DZIAŁAĆ SPOŁECZNIE?
Miejsce: Strefa Społeczna
Dyskusja z udziałem publiczności
Organizator: Młodzieżowa Rada Miasta Gdańska
13:00 - 14:00
WOLNOŚĆ, KOCHAM I ROZUMIEM. WOLNOŚCI ODDAĆ NIE UMIEM
Miejsce: Strefa Społeczna
Warsztaty dla młodzieży w wieku 13–18 lat
Organizator: Fundacja Fala Nowej Kultury
13:00 - 14:00
SĘDZIA PAWEŁ JUSZCZYSZYN – LAUREAT OBYWATELSKIEJ HONOROWEJ ODZNAKI IUSTITII 2020
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa
Organizator: Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA
13:30 - 14:30
NARODZINY SOLIDARNOŚCI | rodzinny spacer po wystawie stałej ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

uczestnicy | rodziny z dziećmi
czas trwania | ok. 60 minut

O tablicach, które zawisły na stoczniowej bramie, o długich rozmowach i podpisaniu porozumień, a także o powstaniu wielkiego ruchu Solidarność i stanie wojennym, który trzeba było przetrwać, żeby nastały wolność i demokracja. Zapraszamy na spacer rodzinny po wystawie stałej. Nie będziecie się nudzić!
Oprowadzają edukatorki ECS: Wiktoria Bieżuńska, Dominika Ikonnikow i Agnieszka Piórkowska.
14:00 - 15:00
SPACER PO WYSTAWIE STAŁEJ Z PRZEWODNIKIEM ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności. A jeśli macie Państwo gości z innych krajów, o godz. 16.00 oferujemy oprowadzanie w języku angielskim.
14:00 - 15:00
WSPOMNIENIE DZIAŁAŃ W LATACH 80., DZIAŁANIA W DZISIEJSZEJ POLSCE I EUROPIE ORAZ WIZJA PRZYSZŁOŚCI
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z działaczami Solidarności
Organizator: Stowarzyszenie Wszystko dla Gdańska
Prowadzący: Marcin Bonisławski
14:00 - 15:00
BYĆ UCHODŹCZYNIĄ W POLSCE
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa z mieszkającą w Polsce uchodźczynią z Czeczenii o tym, jaka jest Polska z jej
punktu widzenia i jak wygląda integracja w praktyce
Prowadząca: Natalia Gebert
Organizator: Dom Otwarty / Stowarzyszenie Refugees Szczecin
14:00 - 15:00
„STREET ART DECADE”
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z autorką Teresą Latuszewską–Sydra
Organizator: Fundacja Urban Forms
14:00 - 16:00
WARSZTAT ARTYSTYCZNO–KREATYWNY – POCZTÓWKI I OBRAZKI
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
15:00 - 16:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem wydarzeń po wystawie stałej ECS
Prelegent: Anna Kieturakis
W roli przewodniczki po strajkującej stoczni uczestniczka protestu sprzed 40 lat: Anna Kieturakis, tłumaczka Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

ANNA KIETURAKIS
tłumaczka, wydawczyni, nauczycielka szkolna i akademicka, działaczka opozycji demokratycznej w czasach PRL
Od czasów licealnych związana z gdańskim środowiskiem Ruchu Młodej Polski. Pełniła rolę tłumaczki podczas spotkań gdańskich środowisk opozycyjnych z zagranicznymi dziennikarzami i aktywistami. Po wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 została pierwszą tłumaczką Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i Lecha Wałęsy. W latach 1980–1981 pracowała w Biurze Prasowym Komisji Krajowej i Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”. W wolnej Polsce angażowała się m.in. w samorządowe działania na rzecz współpracy zagranicznej miast, idei Partnerstwa Wschodniego i rozszerzania demokracji lokalnej w krajach Europy Wschodniej. Pracuje w Biurze Prezydenta Miasta Gdańska.
15:00 - 16:00
SYMULACJA ROZPRAWY KARNEJ PROWADZONA PRZEZ SĘDZIEGO
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA
15:00 - 17:00
MIĘDZY MANIPULACJĄ A MANIPULACJĄ. MEDIA PO POLSKU
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Szybkie wystąpienia: 
Jacek Fedorowicz – satyryk, aktor, dziennikarz, współautor „Dziennika Telewizyjnego”
Wojciech Kardyś – Ekspert ds. komunikacji internetowej
Eugeniusz Kończak – Wojownicy Klawiatury
Kinga Wiśniewska – Stowarzyszenie RzeczJasna
 
Dyskusja moderowana:
Marcin Chruściel – Członek zespołu i publicysta „Nowej Konfederacji”
Michał Kobosko – Prezes Fundacji „Polska od Nowa”, były redaktor naczelny Newsweek Polska
Agata Szczęśniak – Redaktorka OKO.press
Łukasz Warzecha – Publicysta Tygodnika „Do Rzeczy”
Katarzyna Włodkowska – Reporterka, Magazyn „Duży Format”
15:00 - 16:00
TWORZENIE I PRACA Z MŁODZIEŻOWĄ RADĄ GMINY. JAK ROZWIJAĆ ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZNĄ WŚRÓD MŁODZIEŻY?
Miejsce: Strefa Społeczna
Prelekcja i dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie TERAZ Twój Ruch
15:00 - 16:00
KONWENCJA STAMBULSKA
Miejsce: Strefa Społeczna
15:00 - 16:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
16:00 - 17:00
GUIDED TOUR OF THE PERMANENT EXHIBITION
meeting point | in front of the ECS ticket office
entry | online booking for this event has ended

They know European Solidarity Centre inside out and they love telling stories! The ECS certified tourist guides invite you to a journey to explore history of Solidarność.
16:00 - 18:00
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
16:00 - 17:00
TEATR ZAANGAŻOWANY – „KOLOROWA CZYLI BIAŁO-CZERWONA”
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa poświęcona roli teatru jako miejsca edukacji oraz prezentacja filmowa spektaklu
Prowadząca: Marta Pietrusińska
Organizator: Dom Otwarty – Fundacja Banina
16:00 - 17:00
ANIMACJA SPOŁECZNA I WYZWANIA Z NIĄ ZWIĄZANE
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata
Organizator: Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
16:00 - 19:00
CZYTAMY ESEJ „O TYRANI” TIMOTHY SNYDERA – EDYCJA III
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze
16:00 - 17:00
OD MYŚLENIA WIZUALNEGO DO MAPY MYŚLI
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Kreatywna Pedagogika
17:00 - 18:00
GDAŃSKA KARTA PRAW OSÓB BEZDOMNYCH
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata: przedstawiciele MOPR
Organizator: Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności
17:00 - 18:00
KAŻDY CZŁOWIEK RODZI SIĘ WOLNY I RÓWNY – CZYLI RZECZ O SYTUACJI I PRAWACH OSÓB LGBTI
Miejsce: Strefa Społeczna
Warsztaty
Organizator: Amnesty International Trójmiasto
17:30 - 19:00
GDAŃSKI MODEL NA RZECZ RÓWNEGO TRAKTOWANIA
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Prowadzący: Rafał Mrowicki – Dziennikarz „Dziennika Bałtyckiego”, Elżbieta Rutkowska – Kierowniczka Świetlicy Krytyki Politycznej w Trójmieście 

Dyskusja moderowana:
Elżbieta Jachlewska – Wiceprezeska Stowarzyszenia „WAGA”
Jacek Jasionek – Uczestnik prac nad Gdańskim Modelem na rzecz Równego Traktowania, przedstawiciel Tolerado
Aleksandra Mosiołek – Dyrektorka gdańskiego oddziału Fundacji Centrum Praw Kobiet 
Jacek Naliwajek – Dziennikarz, menadżer oświaty
Krzysztof Skrzypski – Kierownik Warsztatu Terapii Zajęciowej PSONI Gdańsk
Anna Strzałkowska – Współprzewodnicząca Gdańskiej Rady ds. Równego Traktowania
Karel Dolinski – Współprzewodniczący Rady Imigrantów i Imigrantek przy Prezydencie Miasta Gdańska
18:00 - 20:00
H. | prezentacja spektaklu plus spotkanie z twórcami
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | Gdański Teatr Szekspirowski, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl


Za Hamleta, dramat Szekspira – jeden z fundamentów europejskiej kultury – Jan Klata, dziś uznany reżyser teatralny i dramaturg, zabrał się niedługo po tym, jak wystawił pierwszą samodzielną realizację na zawodowej scenie – Rewizora Mikołaja Gogola w Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu (2003). Premiera H. odbyła się 2 lipca 2004 roku, nie na teatralnej scenie, ale na terenie Stoczni Gdańskiej. Za scenografię posłużył krajobraz postindustrialny, hale stoczniowe i nabrzeża. Mówiło się o tym Hamlecie, opatrzonym kryptonimem H., że jest bohaterem epoki postsolidarnościowej.
– Kiedy Szekspir na początku XVII wieku pisał o tym, że „źle się dzieje w państwie duńskim”, że coś w nim gnije, to wcale nie myślał o Duńczykach, tylko o swoim państwie. I ja, kiedy to czytam, myślę o moim państwie – opowiadał sam Jan Klata.

Zapraszamy na prezentację spektaklu H., możliwą dzięki zapisowi filmowemu, a po niej na spotkanie z Janem Klatą i Marcinem Czarnikiem, odtwórcą roli głównej, które poprowadzi Maciej Nowak, dyrektor teatru Wybrzeże w czasach premiery H., obecnie dyrektor artystyczny Teatru Polskiego w Poznaniu.
18:00 - 19:00
JAKA JEST, A JAKA BĘDZIE NASZA NEO–PRAWORZĄDNOŚĆ?
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata: sędzia Dorota Zabłudowska, prawnik Michał Wawrykiewicz
Prowadzący: Kuba Karyś Organizator: Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze
18:00 - 19:00
LESBOS – WYSPA, KTÓRA STAŁA SIĘ WIĘZIENIEM
Miejsce: Strefa Społeczna
Prelekcja o obozie dla uchodźców w Moria na greckiej wyspie Lesbos
Prelegenci: Zuzanna Lesiak, Adam Pawłowski, Radosław Miszczuk
Organizator: Dom Otwarty / Fundacja The Hope Project Polska
21:00 - 23:00
KONCERT MARII PESZEK
Miejsce: SCG Park
Na scenie wystąpi Maria Peszek wokalistka, aktorka, autorska tekstów, performerka, ikona buntu przeciwko ograniczeniom wolności.
wstęp | bilet: 40 zł, sprzedaż na stronie: tickets.b90.pl/pl/event/457/maria-peszek


Na scenie wystąpi Maria Peszek – wokalistka, aktorka, autorka tekstów, performerka, ikona buntu przeciwko ograniczeniom wolności, która w artystycznej formie odniesie się do idei wpisanych w program ŚWIĘTA WOLNOŚCI I DEMOKRACJI: wolności, demokracji, praw człowieka, równości. 

Zaczynała jako aktorka, przez 10 lat grała u najważniejszych reżyserów teatralnych i filmowych, tworząc wiele nagradzanych kreacji. Współpracowała m.in. z Jerzym Grzegorzewskim, Piotrem Łazarkiewiczem, Agnieszką Holland, Jerzym Stuhrem, Kazimierzem Kutzem, Krystianem Lupą. 

Od 2005 roku koncentruje się głównie na twórczości muzycznej, która okazała się jej prawdziwą pasją. Wydała cztery albumy solowe: „miasto mania” (2005), „maria Awaria” (2008), „Jezus Maria Peszek” (2012) oraz „Karabin” (2016). Każdy z nich wywoływał burzę i jednocześnie okazywał się artystycznym i komercyjnym sukcesem, czyniąc Marię Peszek jedną z najważniejszych postaci polskiej sceny muzycznej. 

Maria Peszek jest uznawana za ikonę buntu przeciwko ograniczeniom wolności. Podczas swoich koncertów wielokrotnie porusza tematy polskości, tradycyjnych ról społecznych, religijności, prawa do inności, własnych wyborów.
Założenie na ramię tęczowej opaski podczas koncertów w 2019 roku, m.in. z zespołem Trebunie Tutki, to wyraz jej solidarności ze środowiskiem LGBT. 
Podczas koncertu w Gdańsku usłyszymy również utwory z ostatniej płyty „Karabin”.
– „Karabin” to pacyfistyczna płyta wyrażona militarnymi środkami. Marzyłabym, żeby te piosenki dodawały siły w tych niespokojnych czasach. Żeby dzięki nim ludzie mniej się bali, bo strach i wolność to wykluczające się słowa – mówi Maria Peszek.

Zagrała ponad 400 koncertów w Polsce i za granicą, na scenach klubowych oraz na najważniejszych polskich i europejskich festiwalach. Laureatka prestiżowych nagród m.in.: Paszportu Polityki, Fryderyków, Wdech „Gazety Wyborczej” i Fenomenu „Przekroju”. Przez pięć lat prowadziła w Radiu Roxy swój autorski program – Radio Maria.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 12:00
NIEZMARNOWANE ŚNIADANIE PRZY OKRĄGŁYM STOLE
miejsce | ECS, plac przy fontannach od strony pl. Solidarności
wstęp |  rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Usiądźmy razem przy stole!
W dwa sierpniowe przedpołudnia spotkamy się przy okrągłym stole, by porozmawiać i skosztować posiłków… niezmarnowanych. Dlaczego niezmarnowanych? Śniadaniowy poczęstunek przygotuje Bank Żywności w Trójmieście, ukazując nam równie smakowity, co zaskakujący potencjał obierek, liści i produktów o dyskusyjnej urodzie. 
Spotkaniu będzie towarzyszyć kulinarny pokaz mistrza niezmarnowanej kuchni, który opowie o swoim przepisie na zaserwowany posiłek, inspirując tym samym do korzystania z bogactwa kuchni roślinnej. 
Chcemy porozmawiać o świadomym gospodarowaniu zasobami i o kondycji środowiska naturalnego. A wszystko to wspólnie, choć w pandemicznym dystansie. 

Bank Żywności w Trójmieście to stowarzyszenie, które pozyskuje, transportuje i dystrybuuje żywność uratowaną przed zmarnowaniem, obdarowując nią lokalne organizacje dobroczynne i placówki pomocy społecznej. W 2019 roku paczki z jedzeniem uratowanym od zmarnowania Bank Żywności dostarczył do 24 tys. mieszkańców Pomorza. Działania organizacji czynią otoczenie bardziej ekologicznym, a ludzi sytymi, zdrowszymi i zintegrowanymi społecznie.
10:00 - 20:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | wystawa fotografii
miejsce | ECS, sala wystaw czasowych + galeria plenerowa przy Bramie nr 2
wstęp | wolny


Nec temere, nec timide (Bez strachu, ale z rozwagą) – głosi dewiza umieszczona ok. 1610 roku w nadprożu przejścia z Sali Zimowej do Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. 370 lat później według tej dewizy stoczniowcy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina ogłosili strajk okupacyjny. Dołączały do nich delegacje kolejnych strajkujących przedsiębiorstw z całego kraju. Robotnicy nie wyszli na ulicę, ale czekali, aż władza przyjdzie do nich. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podjął z przedstawicielami rządu negocjacje, których przedmiotem było 21 postulatów. Udało się wynegocjować Porozumienie Gdańskie, które podpisano 31 sierpnia 1980 roku.

Zapraszamy na wystawę, na której zgromadziliśmy zdjęcia ok. 60 różnych autorów. Zdjęcia te  pochodzą z zasobów archiwum ECS i innych kolekcji, m.in. dwóch francuskich fotoreporterów – Jeana-Louisa Atlana i Alaina Dejeana. Doskonale skadrowane, a dotąd rzadko publikowane, wielowymiarowo ukazują strajk i strajkujących.

Dlaczego strajk z Sierpnia ’80 na stałe wpisał się w kulturę protestu?
– Po raz pierwszy za żelazną kurtyną obywatele wzięli sprawy w swoje ręce: pokojowo – robotnicy nie wyszli na ulicę, usiedli z władzą do rozmów przy stole; powszechnie – strajki rozlały się po całym kraju; skutecznie – porozumienie zostało zawarte; długomyślnie – mimo rewanżu władzy, która 13 grudnia 1981 roku wprowadziła stan wojenny i internowała opozycjonistów, marzenia o wolności nie dało się już ludziom odebrać – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, jedna z kuratorek ekspozycji, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Konsekwencją Porozumień Sierpniowych była demokratyczna zmiana ustroju w Polsce, a następnie w całym bloku wschodnim.

Co było źródłem sukcesu?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie o źródło sierpniowego sukcesu, kuratorki ekspozycji prześledziły dziesiątki relacji świadków. Odnalazły liczne świadectwa dowodzące wspólnoty, jaka zawiązała się wewnątrz stoczni i poza jej murami. Karolina Lejczak-Pastuszka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka, przywołuje np. wspomnienie Reginy Dąbrowskiej: „Wjeżdżamy do Trójmiasta i to, co widzę, zapiera mi dech w piersiach. Ludzie na murach, w oknach, na bramach, sztandary, transparenty, kobiety pod zakładami przekazują coś swoim mężczyznom. Spokój, porządek, odwaga. Strajki na taką skalę i spokój. Coś niesamowitego, nowego, pięknego” (Dni Solidarności, red. K. Madoń-Mitzner, Warszawa 2005).
10:00 - 19:00
STREFA SPOŁECZNA
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny



Zapraszamy, jeśli masz wolę działać, jesteś aktywny i chcesz wiedzieć więcej albo przeciwnie, nie wierzysz we własne siły, bo to oferta dla wszystkich ciekawych świata. Strefa Społeczna jest wielkim agregatorem dobrych ludzkich energii.

Czy pamiętacie ubiegłoroczną strefę społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności, zorganizowanego z okazji rocznicy wyborów 4 czerwca? Na terenie sąsiadującym z Europejskim Centrum Solidarności powstała wówczas unikatowa w skali Polski przestrzeń spotkania osób i organizacji o różnych wrażliwościach społecznych i politycznych. Wspólny czas spożytkowaliśmy na wymianę doświadczeń, prezentację inicjatyw społecznych i obywatelskich realizowanych w Polsce oraz za granicą, spotkania aktywistów z obywatelkami i obywatelami oraz debaty. Celem nadrzędnym była prezentacja idei i różnych punktów widzenia w lekkiej, przyjaznej formule. 
Organizacje społeczne, ruchy obywatelskie, aktywistki i aktywistów odwiedziło wówczas 40 tys. ludzi.

W tym roku podczas Święta wolności i demokracji znów chcemy się spotkać, w mniejszym gronie z racji pandemii, ale aktywnie. Będą animacje, prezentacje, warsztaty, dyskusje… Dołączcie do nas!
11:00 - 12:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem wydarzeń po wystawie stałej ECS
Prelegent: Ireneusz Engler
W roli przewodnika po strajkującej stoczni uczestnik protestu sprzed 40 lat: Ireneusz Engler, filmowiec

miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

IRENEUSZ ENGLER
reżyser i scenarzysta 
W trakcie sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej nakręcił dokument zatytułowany „Sierpień”, ukazujący atmosferę strajku w jego finałowych godzinach i radość z odniesionego zwycięstwa. Laureat nagrody Złoty Ekran za film „Memento grudniowe”. 
Zadebiutował filmem o Krystynie Chojnowskiej-Liskiewicz – pierwszej kobiecie, która opłynęła świat dookoła. Twórca licznych produkcji dokumentalnych, często zaangażowanych politycznie i społecznie, poświęconych wydarzeniom z polskiej historii najnowszej. W swoim bogatym dorobku filmowym oprócz dokumentów ma też filmy fabularne, a także spektakle Teatru Telewizji i seriale telewizyjne. 
11:00 - 12:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
11:00 - 17:00
FORUM OBYWATELSKIE
Mówcy łączą różne regionalne perspektywy i kompetencje. Rozmawiamy m.in. o historii solidarnościowego ruchu, o polskiej demokracji, ale i o wyzwaniach na przyszłość

miejsce | ECS, audytorium
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się, zachęcamy do śledzenie transmisji online
transmisja online | streaming na żywo w dniu wydarzenia → tutaj + gdansk.pl, ecs.gda.pl, profile ECS i Gdansk.pl na Facebooku 

/ 11.00 
OTWARCIE FORUM

/ 11.30
CZAS NA NOWĄ UMOWĘ SPOŁECZNĄ
goście: Ryszard Bugaj, Olga Gitkiewicz, Małgorzata Jacyno, Ireneusz Krzemiński / prowadzący: Grzegorz Piotrowski

/ 13.00
STOCZNIA GDAŃSKA – PRZYSZŁOŚĆ DZIEDZICTWA
goście: Alan Aleksandrowicz, Waldemar J. Affelt, Bartosz Skaldawski, Andrzej Trzeciak / prowadzący: Marek Wałuszko

/ 15.00
SOLIDARNOŚĆ – JAK OPOWIADAĆ HISTORIĘ
goście: Andrzej Friszke, Grzegorz Majchrzak, Wojciech Polak, Anna Machcewicz, Tomasz Kozłowski, Jan Skórzyński / prowadzący: Przemysław Ruchlewski 
11:30 - 12:30
NARODZINY SOLIDARNOŚCI | rodzinny spacer po wystawie stałej ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

uczestnicy | rodziny z dziećmi
czas trwania | ok. 60 minut

O tablicach, które zawisły na stoczniowej bramie, o długich rozmowach i podpisaniu porozumień, a także o powstaniu wielkiego ruchu Solidarność i stanie wojennym, który trzeba było przetrwać, żeby nastały wolność i demokracja. Zapraszamy na spacer rodzinny po wystawie stałej. Nie będziecie się nudzić!
Oprowadzają edukatorki ECS: Wiktoria Bieżuńska, Dominika Ikonnikow i Agnieszka Piórkowska.
12:00 - 13:00
SPACER PO WYSTAWIE STAŁEJ Z PRZEWODNIKIEM ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności. A jeśli macie Państwo gości z innych krajów, o godz. 16.00 oferujemy oprowadzanie w języku angielskim.
12:00 - 15:00
JEDEN Z DZIESIĘCIU MILIONÓW | zbiórka pamiątek
Zachęcamy: pokaż siebie z tamtych sierpniowych dni. Czekają archiwiści ECS. Z wdzięcznością przyjmiemy zdjęcia z Sierpnia ’80, pamiątki, zapiski, listy, ulotki... Zachęcamy też do wpisania się do księgi pamiątkowej
/ wstęp | wolny




– Zbieramy najrozmaitsze obiekty o wartościach historycznych, także związane z osobistymi losami darczyńców – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Jesteśmy zainteresowani plakatami, ulotkami, prasą, szczególnie nieoficjalnego obiegu, będziemy wdzięczni za znaczki i karty okolicznościowe, sztukę opozycyjną, fotografie i nagrania filmowe. Gromadzimy książki. Interesują nas pamiątki materialne – transparenty, urządzenia podsłuchowe czy podziemna poligrafia.

Archiwum ECS rozpoczęło działalność w 2008 roku. Dziś jego zbiory liczą 170 metrów bieżących akt. W większości to darowizny od osób prywatnych. Coraz częściej zbiory przekazywane są również w wersji cyfrowej.
Archiwalia ECS obejmują druki ciągłe, druki ulotne, niezależną filatelistykę (znaczki pocztowe, stemple, koperty, karty okolicznościowe) oraz archiwalia związkowe i osobiste darczyńców związane z życiem codziennym w PRL. 
Trzon kolekcji stanowią pisma drugiego obiegu, np. liczna kolekcja egzemplarzy tzw. Poczty Solidarności, a także wydawnictwa z obozów internowania (1981–1983).
W zbiorach znajduje się również bogata i interesująca kolekcja plakatów, ulotek oraz rysunków, które są graficznym komentarzem wydarzeń (1980–1989). 
Dużą wagę przywiązujemy do kolekcji fotograficznej, która dziś liczy już 67 tysięcy zdjęć. 
13:00 - 14:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
13:00 - 14:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem po wystawie stałej ECS
Prelegent: Krzysztof Kasprzyk
W roli przewodnika po strajkującej stoczni uczestniczk protestu sprzed 40 lat: Krzysztof Kasprzyk, literat
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

KRZYSZTOF KASPRZYK
literat, nauczyciel, publicysta, opozycjonista
W sierpniu 1980 roku w prezencie dla strajkujących stoczniowców napisał wiersz „Do córki” – „Nie mam teraz czasu dla Ciebie / […] Jeszcze trochę poczekaj, dorośnij / Opowiemy Ci o tych wypadkach / O tych dniach pełnych nadziei […] / O tych ludziach, którzy poczuli / Że są wreszcie teraz u siebie / Solidarnie walczą o dzisiaj / I o jutro także dla ciebie”. Tekst wiersza podał przez Bramę nr 2. Potem muzykę do tekstu napisał Maciej Pietrzyk, a ballada stała się jednym ze strajkowych hymnów. Dołączył do strajkujących. Jego teksty ukazywały się w prasie emigracyjnej, m.in. w paryskiej „Kulturze”. W lipcu 1981 roku wyjechał do Berlina Zachodniego, gdzie współorganizował Grupę Roboczą „Solidarność” i redagował jej miesięcznik „Przekazy”. 
13:30 - 14:30
NARODZINY SOLIDARNOŚCI | rodzinny spacer po wystawie stałej ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

uczestnicy | rodziny z dziećmi
czas trwania | ok. 60 minut

O tablicach, które zawisły na stoczniowej bramie, o długich rozmowach i podpisaniu porozumień, a także o powstaniu wielkiego ruchu Solidarność i stanie wojennym, który trzeba było przetrwać, żeby nastały wolność i demokracja. Zapraszamy na spacer rodzinny po wystawie stałej. Nie będziecie się nudzić!
Oprowadzają edukatorki ECS: Wiktoria Bieżuńska, Dominika Ikonnikow i Agnieszka Piórkowska.
14:00 - 15:00
SPACER PO WYSTAWIE STAŁEJ Z PRZEWODNIKIEM ECS
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się

Wystawę stałą ECS znają od podszewki i uwielbiają opowiadać! Certyfikowani przewodnicy ECS zapraszają w podróż śladami historii Solidarności. A jeśli macie Państwo gości z innych krajów, o godz. 16.00 oferujemy oprowadzanie w języku angielskim.
15:00 - 16:00
HISTORIE, KTÓRYCH NIE ZNACIE | spacer ze świadkiem wydarzeń po wystawie stałej ECS
Prelegent: Anna Kieturakis
W roli przewodniczki po strajkującej stoczni uczestniczka protestu sprzed 40 lat: Anna Kieturakis, tłumaczka Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego
miejsce | ECS, wystawa stała
zbiórka | vis-à-vis kas biletowych
uczestnicy | sugerowany wiek 13+
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Wyjątkowa okazja, aby sierpniowy strajk zobaczyć oczami człowieka, który był wówczas w Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Każdy z przewodników oprowadza po wystawie stałej ECS ścieżką swoich wspomnień, co każdy spacer czyni niepowtarzalnym. Nasi goście bardzo chwalą sobie taką formę poznawania historii. Przyjdź i posłuchaj opowieści tych, którym zawdzięczamy wolność.

ANNA KIETURAKIS
tłumaczka, wydawczyni, nauczycielka szkolna i akademicka, działaczka opozycji demokratycznej w czasach PRL
Od czasów licealnych związana z gdańskim środowiskiem Ruchu Młodej Polski. Pełniła rolę tłumaczki podczas spotkań gdańskich środowisk opozycyjnych z zagranicznymi dziennikarzami i aktywistami. Po wybuchu strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 została pierwszą tłumaczką Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i Lecha Wałęsy. W latach 1980–1981 pracowała w Biurze Prasowym Komisji Krajowej i Międzyzakładowego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność”. W wolnej Polsce angażowała się m.in. w samorządowe działania na rzecz współpracy zagranicznej miast, idei Partnerstwa Wschodniego i rozszerzania demokracji lokalnej w krajach Europy Wschodniej. Pracuje w Biurze Prezydenta Miasta Gdańska.
15:00 - 16:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | rodzinny spacer kuratorski
miejsce | galeria plenerowa przy Bramie nr 2 + tereny postoczniowe
wstęp | rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się
zbiórka | historyczna stoczniowa Brama nr 2
uczestnicy | rodziny z dziećmi


Zapraszamy na spacer rodzinny śladami sierpniowego strajku, którego epicentrum stała się Stocznia Gdańska im. Lenina. 
Podczas spaceru odwiedzimy historyczne miejsca związane ze strajkiem, takie jak Sala BHP, gdzie prowadzono negocjacje i podpisano Porozumienie Gdańskie; historyczną stoczniową Bramę nr 2, to z jej wysokości Lech Wałęsa ogłosił zakończenie strajku; czy pomnik Poległych Stoczniowców 1970, którego wzniesienia domagali się strajkujący stoczniowcy. Co łączy te wszystkie miejsca? Obiekty te zostały uhonorowane Znakiem Dziedzictwa Europejskiego. A co to znaczy? O tym już podczas spaceru. Zapraszamy! 
Oprowadzają edukatorki ECS: Agnieszka Misztal i Aleksandra Maciejewska. 
16:00 - 17:00
GUIDED TOUR OF THE PERMANENT EXHIBITION
meeting point | in front of the ECS ticket office
entry | online booking for this event has ended

They know European Solidarity Centre inside out and they love telling stories! The ECS certified tourist guides invite you to a journey to explore history of Solidarność.
12:00 - 20:00
KYUNGWOO CHUN – VICE VERSA | wystawa
Miejsce: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
wstęp | wolny


Kyungwoo Chun jest jednym z czołowych artystów zajmujących się fotografią oraz performansem. Pochodzi z Korei Południowej, studiował w Seulu oraz Niemczech. Obecnie pracuje jako profesor na swojej macierzystej uczelni. Międzynarodowe uznanie przyniosły mu charakterystyczne fotografie wykonane przy wydłużonym czasie naświetlania. 

Trzonem wystawy są dwie prace performatywne: „Krzesło słuchacza / The Listener’s Chair” oraz „Wspomnienia/Reminiscene”. Praca pt.: „Krzesło słuchacza” swoją premierę miała w Seulu w Ilmin Museum of Art w 2020 roku. W projekcie może wziąć udział każdy zainteresowany podzieleniem się swoją historią. 
– Powiedz swoją historię konkretnej osobie lub całemu światu o tym, co chcesz opowiedzieć lub o czymś, co pragniesz powiedzieć, ale wcześniej nie mogłeś tego zrobić – artysta zaprasza do wzięcia udziału w akcji.
Można na miejscu anonimowo nagrać swoją wypowiedź lub przesłać ją drogą internetową pod adresem: krzeslosluchacza@laznia.pl. Nagrane głosy będą dostępne do odsłuchania w przestrzeni galerii.
Druga akcja performatywna i wideo pt. „Wspomnienia/Reminiscence” jest nową pracą przygotowaną na tę wystawę w CSW ŁAŹNIA, artysta po Gdańsku zamierza ją kontynuować w innych miastach. Do projektu zostali zaproszeni seniorzy z Trójmiasta i okolic, którzy chcieliby podzielić się częścią swoich osobistych wspomnień. Każdy tydzień wystawy będzie poświęcony jednej osobie, a nagrania wideo wypowiedzi będą dostępne w przestrzeni galerii oraz online na stronie ŁAŹNI jedynie podczas trwania projektu. Film wideo zostanie również przekazany wszystkim uczestnikom i ich rodzinom jako nowe wspomnienie wraz z dedykacją od artysty.
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
12:30 - 14:30
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
16:00 - 18:00
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
21:00 - 23:00
KONCERT MARII PESZEK
Miejsce: SCG Park
Na scenie wystąpi Maria Peszek wokalistka, aktorka, autorska tekstów, performerka, ikona buntu przeciwko ograniczeniom wolności.
wstęp | bilet: 40 zł, sprzedaż na stronie: tickets.b90.pl/pl/event/457/maria-peszek


Na scenie wystąpi Maria Peszek – wokalistka, aktorka, autorka tekstów, performerka, ikona buntu przeciwko ograniczeniom wolności, która w artystycznej formie odniesie się do idei wpisanych w program ŚWIĘTA WOLNOŚCI I DEMOKRACJI: wolności, demokracji, praw człowieka, równości. 

Zaczynała jako aktorka, przez 10 lat grała u najważniejszych reżyserów teatralnych i filmowych, tworząc wiele nagradzanych kreacji. Współpracowała m.in. z Jerzym Grzegorzewskim, Piotrem Łazarkiewiczem, Agnieszką Holland, Jerzym Stuhrem, Kazimierzem Kutzem, Krystianem Lupą. 

Od 2005 roku koncentruje się głównie na twórczości muzycznej, która okazała się jej prawdziwą pasją. Wydała cztery albumy solowe: „miasto mania” (2005), „maria Awaria” (2008), „Jezus Maria Peszek” (2012) oraz „Karabin” (2016). Każdy z nich wywoływał burzę i jednocześnie okazywał się artystycznym i komercyjnym sukcesem, czyniąc Marię Peszek jedną z najważniejszych postaci polskiej sceny muzycznej. 

Maria Peszek jest uznawana za ikonę buntu przeciwko ograniczeniom wolności. Podczas swoich koncertów wielokrotnie porusza tematy polskości, tradycyjnych ról społecznych, religijności, prawa do inności, własnych wyborów.
Założenie na ramię tęczowej opaski podczas koncertów w 2019 roku, m.in. z zespołem Trebunie Tutki, to wyraz jej solidarności ze środowiskiem LGBT. 
Podczas koncertu w Gdańsku usłyszymy również utwory z ostatniej płyty „Karabin”.
– „Karabin” to pacyfistyczna płyta wyrażona militarnymi środkami. Marzyłabym, żeby te piosenki dodawały siły w tych niespokojnych czasach. Żeby dzięki nim ludzie mniej się bali, bo strach i wolność to wykluczające się słowa – mówi Maria Peszek.

Zagrała ponad 400 koncertów w Polsce i za granicą, na scenach klubowych oraz na najważniejszych polskich i europejskich festiwalach. Laureatka prestiżowych nagród m.in.: Paszportu Polityki, Fryderyków, Wdech „Gazety Wyborczej” i Fenomenu „Przekroju”. Przez pięć lat prowadziła w Radiu Roxy swój autorski program – Radio Maria.
11:00 - 17:00
„... KTÓRA BYŁA” | wystawa sztuki współczesnej
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku

termin | 28 sierpnia – 18 października 2020, wtorek – niedziela, godz. 10.00–17.00

miejsce | Muzeum Narodowe w Gdańsku, ul. Toruńska 1
wstęp | biletowany → mng.gda.pl

Nie zobaczycie na tej wystawie historycznych postaci ani reprezentacji głośnych wydarzeń, choć ekspozycja powstała z myślą o 40 rocznicy Sierpnia ’80.
– Zatrzymujemy się na funkcji i treści symboli wspólnoty oraz trudności w utrzymaniu ich pierwotnego znaczenia. W ideowym centrum wystawy jest słowo i znak utożsamiane z nadzieją na lepszy i sprawiedliwszy świat – mówi Aneta Szyłak, kuratorka wystawy. – Sposoby pracy artystów i artystek z tym słowem i z tym znakiem pozwalają dostrzec, jak związane z nimi treści zmieniały się i były podawane w wątpliwość. Choć punktem wyjścia jest zjednoczona wspólnota, powstała w wyjątkowym miejscu i czasie, naszym celem nie jest katalogowanie sposobów użytkowania jej symboli, a raczej wskazanie na to, że możemy zatrzymywać i muzealizować obiekty, ale nie unieruchomimy ich znaczenia. 


Autorami prezentowanych na wystawie prac są: Bogna Burska i Magda Mosiewicz, Jerzy Janiszewski, Jacek Niegoda, Hanna Nowicka-Grochal, Ewa Partum, Wilhelm Sasnal, Marek Sobczyk, Piotr Uklański oraz Agata Zbylut. Prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku (w tym depozyty Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej) oraz z publicznych i prywatnych kolekcji sztuki w Polsce
21:15 - 23:00
WYMURZANIE WOLNOŚCI | performens
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | mury Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl



Pragnienie wolności i siła solidarności spotkały się 40 lat temu w Gdańsku. Wspólnotowe ruchy społeczne wciąż mają potencjał zmieniania rzeczywistości, przewracania murów i gromadzenia ludzi wokół ważnych spraw. WYMURZANIE WOLNOŚCI to projekt Fundacji SFINKS (Sopockie Forum Integracji Nauki Kultury i Sztuki) we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

Mur Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego stanie się metaforą bariery pomiędzy ludźmi, krajami, grupami społecznymi, rozumianej zarówno fizycznie, jak i metaforycznie. Zobaczymy transformację jednostek, bezradnych w swojej pojedynczości, w harmoniczny w działaniach tłum. Na oczach widzów wypełni się odwieczna prawda, że działania jednostek w oderwaniu od ogółu, bez solidarności, nie mogą przynieść rezultatów. Symbolicznie wyrazi to przejście od uwięzienia w monochromatycznym murze i kakofonii dźwięków do wybuchu wolności koloru i harmonii, podkreślonej triumfalną muzyką i koordynacją tańca.

Performans połączy we wspólnym przedsięwzięciu twórczą ekspresję artystów różnych dziedzin – aktorów, performerów, tancerzy, muzyków. Specjalnie na potrzeby wydarzenia powstał utwór muzyczny, który oddaje obawę, niebezpieczeństwo i potęgę zmian społecznych zapoczątkowanych przez bunt i przekształconych w działanie na rzecz dobra wspólnoty. 

Wydarzenie Fundacji SFINKS Wymurzanie Wolności zostało włączone do programu międzynarodowego projektu współpracy artystycznej SHAKING THE WALLS, realizowanego w partnerstwie organizacji z pięciu krajów Unii Europejskiej – Polski, Czech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii. Liderem jest Gdański Teatr Szekspirowski. Celem projektu jest artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic – fizycznych bądź metaforycznych – wszystkiego, co oddziela ludzi od siebie, zarówno jednostki, jak i grupy społeczne bądź etniczne, a także narody i kraje. A także poszerzanie debaty międzynarodowej i aktywizowanie do niej publiczności. 
Projekt został dofinansowany przez miasto Gdańsk oraz z unijnego programu Kreatywna Europa (2018).
18:00 - 20:00
H. | prezentacja spektaklu plus spotkanie z twórcami
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | Gdański Teatr Szekspirowski, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl


Za Hamleta, dramat Szekspira – jeden z fundamentów europejskiej kultury – Jan Klata, dziś uznany reżyser teatralny i dramaturg, zabrał się niedługo po tym, jak wystawił pierwszą samodzielną realizację na zawodowej scenie – Rewizora Mikołaja Gogola w Teatrze im. Szaniawskiego w Wałbrzychu (2003). Premiera H. odbyła się 2 lipca 2004 roku, nie na teatralnej scenie, ale na terenie Stoczni Gdańskiej. Za scenografię posłużył krajobraz postindustrialny, hale stoczniowe i nabrzeża. Mówiło się o tym Hamlecie, opatrzonym kryptonimem H., że jest bohaterem epoki postsolidarnościowej.
– Kiedy Szekspir na początku XVII wieku pisał o tym, że „źle się dzieje w państwie duńskim”, że coś w nim gnije, to wcale nie myślał o Duńczykach, tylko o swoim państwie. I ja, kiedy to czytam, myślę o moim państwie – opowiadał sam Jan Klata.

Zapraszamy na prezentację spektaklu H., możliwą dzięki zapisowi filmowemu, a po niej na spotkanie z Janem Klatą i Marcinem Czarnikiem, odtwórcą roli głównej, które poprowadzi Maciej Nowak, dyrektor teatru Wybrzeże w czasach premiery H., obecnie dyrektor artystyczny Teatru Polskiego w Poznaniu.
10:00 - 12:00
(NIE)ZŁY KLIMAT I CO Z TYM ROBIMY?
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Prowadzący: Maciej Sandecki – Redaktor Gazety Wyborczej 
 
Szybkie wystąpienia i dyskusja moderowana: 
Olga Goitowska – Zastępczyni Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Gdańsk 
Katarzyna Guzek – Rzeczniczka prasowa Greenpeace Polska 
Michał Kołodziejczak – Prezes Fundacji AGROunia
Sebastian Pypłacz – Wiceprezes Stowarzyszenia BoMiasto z Katowic 
Joanna Rayss – Członkini zarządu Stowarzyszenia Architektury Krajobrazu
Monika Piotrowska–Szypryt – Kierownik Działu Promocji i Edukacji Ekologicznej Gdańskiej Infrastruktury Wodociągowo–Kanalizacyjnej
Kamil Wyszkowski – Przedstawiciel i Prezes Rady UN Global Compact Network Poland
12:30 - 14:30
MŁODZIEŻ(ÓWKI)
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Panel organizowany we współpracy z Młodzieżową Radą Miasta Gdańska
Prowadzący: Dobrawa Morzyńska – Fundacja Gdańska, Marcin Żebrowski – dziennikarz

Dyskusja z udziałem przedstawicielek i przedstawicieli młodzieżowych środowisk wspierających w ostatnich wyborach kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: Andrzeja Dudę, Rafała Trzaskowskiego, Szymona Hołownię, Krzysztofa Bosaka, Władysława Kosiniaka–Kamysza i Roberta Biedronia.
 
Dyskusja moderowana:
Marcin Bokun – Prezes „Młodzi dla Wolności” w Gdańsku
Bartosz Bejm –Przewodniczący Regionu Pomorskiego Stowarzyszenia „Młodzi Demokraci"
Łukasz Michnik - Sekretarz Generalny "Przedwiośnia"
Jan Modrzyński – Przedstawiciel „Polska 2050” 
Miłosz Motyka – Prezes Forum Młodych Ludowców 
Robert Twerd – Lider młodzieżówki Prawa i Sprawiedliwości w Gdańsku
15:00 - 17:00
MIĘDZY MANIPULACJĄ A MANIPULACJĄ. MEDIA PO POLSKU
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Szybkie wystąpienia: 
Jacek Fedorowicz – satyryk, aktor, dziennikarz, współautor „Dziennika Telewizyjnego”
Wojciech Kardyś – Ekspert ds. komunikacji internetowej
Eugeniusz Kończak – Wojownicy Klawiatury
Kinga Wiśniewska – Stowarzyszenie RzeczJasna
 
Dyskusja moderowana:
Marcin Chruściel – Członek zespołu i publicysta „Nowej Konfederacji”
Michał Kobosko – Prezes Fundacji „Polska od Nowa”, były redaktor naczelny Newsweek Polska
Agata Szczęśniak – Redaktorka OKO.press
Łukasz Warzecha – Publicysta Tygodnika „Do Rzeczy”
Katarzyna Włodkowska – Reporterka, Magazyn „Duży Format”
17:30 - 19:00
GDAŃSKI MODEL NA RZECZ RÓWNEGO TRAKTOWANIA
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Prowadzący: Rafał Mrowicki – Dziennikarz „Dziennika Bałtyckiego”, Elżbieta Rutkowska – Kierowniczka Świetlicy Krytyki Politycznej w Trójmieście 

Dyskusja moderowana:
Elżbieta Jachlewska – Wiceprezeska Stowarzyszenia „WAGA”
Jacek Jasionek – Uczestnik prac nad Gdańskim Modelem na rzecz Równego Traktowania, przedstawiciel Tolerado
Aleksandra Mosiołek – Dyrektorka gdańskiego oddziału Fundacji Centrum Praw Kobiet 
Jacek Naliwajek – Dziennikarz, menadżer oświaty
Krzysztof Skrzypski – Kierownik Warsztatu Terapii Zajęciowej PSONI Gdańsk
Anna Strzałkowska – Współprzewodnicząca Gdańskiej Rady ds. Równego Traktowania
Karel Dolinski – Współprzewodniczący Rady Imigrantów i Imigrantek przy Prezydencie Miasta Gdańska
10:00 - 11:00
PSZCZOŁY W MIEŚCIE
Miejsce: Strefa Społeczna
Projekt ekologiczny, prelekcja i dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie TERAZ Twój Ruch
10:00 - 12:00
WARSZTATY PIEŚNI TRADYCYJNYCH
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Vatra – pieśni tradycyjne
10:00 - 19:00
KSIĘGARNIA
Miejsce: Strefa Społeczna
Sprzedaż książek wydanych przez Europejskie Centrum Solidarności, Instytut Kultury
Miejskiej, Oficynę Gdańską, Tygodnik Powszechny i Wojewódzką i Miejską Bibliotekę
Publiczną im. Josepha Conrada Korzeniowskiego.
10:00 - 11:00
EKSPERYMENTY I DOŚWIADCZENIA CHEMICZNE
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Fundacja Pozytywne Inicjatywy
10:00 - 19:00
STUDIO RZECZJASNA TV
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowy z Gośćmi Strefy Społecznej relacjonowane na żywo na profilu RzeczJasna na Facebook’u.
10:30 - 11:00
WODOWANIE STREFY SPOŁECZNEJ | otwarcie
Miejsce: Strefa Społeczna
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny – przypominamy o zakrywaniu nosa i ust oraz o zasadach dystansu społecznego


Zapraszamy, jeśli masz wolę działać, jesteś aktywny i chcesz wiedzieć więcej albo przeciwnie, nie wierzysz we własne siły, bo to oferta dla wszystkich ciekawych świata. Strefa Społeczna jest wielkim agregatorem dobrych ludzkich energii.

Czy pamiętacie ubiegłoroczną strefę społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności, zorganizowanego z okazji rocznicy wyborów 4 czerwca? Na terenie sąsiadującym z Europejskim Centrum Solidarności powstała wówczas unikatowa w skali Polski przestrzeń spotkania osób i organizacji o różnych wrażliwościach społecznych i politycznych. Wspólny czas spożytkowaliśmy na wymianę doświadczeń, prezentację inicjatyw społecznych i obywatelskich realizowanych w Polsce oraz za granicą, spotkania aktywistów z obywatelkami i obywatelami oraz debaty. Celem nadrzędnym była prezentacja idei i różnych punktów widzenia w lekkiej, przyjaznej formule. 
Organizacje społeczne, ruchy obywatelskie, aktywistki i aktywistów odwiedziło wówczas 40 tys. ludzi.

W tym roku podczas Święta wolności i demokracji znów chcemy się spotkać, w mniejszym gronie z racji pandemii, ale aktywnie. Będą animacje, prezentacje, warsztaty, dyskusje… Dołączcie do nas!
11:00 - 11:30
OTWARCIE FORUM / TRANSMISJA Z AUDYTORIUM ECS
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Europejskie Centrum Solidarności
Basil Kerski, Bogdan Lis, Bogdan Borusewicz
11:00 - 12:00
OZDABIANIE BAWEŁNIANYCH SIATEK NA ZAKUPY
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Fundacja Sprawni Inaczej
11:00 - 12:00
LECH BĄDKOWSKI OCZAMI PRZYJACIÓŁ
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmową z Marią Mrozińską i Miłosławą Kosmulską
Organizator: Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie oraz Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku
11:30 - 13:00
CZAS NA NOWĄ UMOWĘ SPOŁECZNĄ / TRANSMISJA Z AUDYTORIUM ECS
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Europejskie Centrum Solidarności
Ryszard Bugaj, Olga Gitkiewicz, Małgorzata Jacyno, Ireneusz Krzemiński, pr. Grzegorz Piotrowski
12:00 - 13:00
CELE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU / SUSTAINABLE DEVELOPMENT GOALS (SDG) I STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE
Miejsce: Strefa Społeczna
Dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie Forum Młodych Dyplomatów
12:00 - 14:00
WARSZTATY RĘKODZIEŁA PROWADZONE PRZEZ OSOBY Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ – ARTYKUŁY Z FILCU
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Polskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną Koło w Pruszczu Gdańskim
12:00 - 13:00
„(NIE)ZNANE ŻYCIE FIRGURANTA LECHA BĄDKOWSKIEGO”
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z Autorką Sławiną Kosmulską poprowadzi Ewelina Stefańska
Organizator: Zrzeszenie Kaszubsko - Pomorskie oraz Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna w Gdańsku
13:00 - 14:00
WOLNOŚĆ, KOCHAM I ROZUMIEM. WOLNOŚCI ODDAĆ NIE UMIEM
Miejsce: Strefa Społeczna
Warsztaty dla młodzieży w wieku 13–18 lat
Organizator: Fundacja Fala Nowej Kultury
13:00 - 14:00
SĘDZIA PAWEŁ JUSZCZYSZYN – LAUREAT OBYWATELSKIEJ HONOROWEJ ODZNAKI IUSTITII 2020
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa
Organizator: Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA
13:00 - 14:00
JAK ZACZĄĆ DZIAŁAĆ SPOŁECZNIE?
Miejsce: Strefa Społeczna
Dyskusja z udziałem publiczności
Organizator: Młodzieżowa Rada Miasta Gdańska
14:00 - 15:00
WSPOMNIENIE DZIAŁAŃ W LATACH 80., DZIAŁANIA W DZISIEJSZEJ POLSCE I EUROPIE ORAZ WIZJA PRZYSZŁOŚCI
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z działaczami Solidarności
Organizator: Stowarzyszenie Wszystko dla Gdańska
Prowadzący: Marcin Bonisławski
14:00 - 15:00
„STREET ART DECADE”
Miejsce: Strefa Społeczna
Spotkanie z autorką Teresą Latuszewską–Sydra
Organizator: Fundacja Urban Forms
14:00 - 16:00
WARSZTAT ARTYSTYCZNO–KREATYWNY – POCZTÓWKI I OBRAZKI
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
14:00 - 15:00
BYĆ UCHODŹCZYNIĄ W POLSCE
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa z mieszkającą w Polsce uchodźczynią z Czeczenii o tym, jaka jest Polska z jej
punktu widzenia i jak wygląda integracja w praktyce
Prowadząca: Natalia Gebert
Organizator: Dom Otwarty / Stowarzyszenie Refugees Szczecin
15:00 - 16:00
KONWENCJA STAMBULSKA
Miejsce: Strefa Społeczna
15:00 - 16:00
SYMULACJA ROZPRAWY KARNEJ PROWADZONA PRZEZ SĘDZIEGO
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Stowarzyszenie Sędziów Polskich IUSTITIA
15:00 - 16:00
TWORZENIE I PRACA Z MŁODZIEŻOWĄ RADĄ GMINY. JAK ROZWIJAĆ ŚWIADOMOŚĆ SPOŁECZNĄ WŚRÓD MŁODZIEŻY?
Miejsce: Strefa Społeczna
Prelekcja i dyskusja
Organizator: Stowarzyszenie TERAZ Twój Ruch
16:00 - 17:00
ANIMACJA SPOŁECZNA I WYZWANIA Z NIĄ ZWIĄZANE
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata
Organizator: Regionalne Centrum Informacji i Wspomagania Organizacji Pozarządowych
16:00 - 19:00
CZYTAMY ESEJ „O TYRANI” TIMOTHY SNYDERA – EDYCJA III
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze
16:00 - 17:00
TEATR ZAANGAŻOWANY – „KOLOROWA CZYLI BIAŁO-CZERWONA”
Miejsce: Strefa Społeczna
Rozmowa poświęcona roli teatru jako miejsca edukacji oraz prezentacja filmowa spektaklu
Prowadząca: Marta Pietrusińska
Organizator: Dom Otwarty – Fundacja Banina
16:00 - 17:00
OD MYŚLENIA WIZUALNEGO DO MAPY MYŚLI
Miejsce: Strefa Społeczna
Organizator: Kreatywna Pedagogika
17:00 - 18:00
KAŻDY CZŁOWIEK RODZI SIĘ WOLNY I RÓWNY – CZYLI RZECZ O SYTUACJI I PRAWACH OSÓB LGBTI
Miejsce: Strefa Społeczna
Warsztaty
Organizator: Amnesty International Trójmiasto
17:00 - 18:00
GDAŃSKA KARTA PRAW OSÓB BEZDOMNYCH
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata: przedstawiciele MOPR
Organizator: Pomorskie Forum na rzecz Wychodzenia z Bezdomności
18:00 - 19:00
LESBOS – WYSPA, KTÓRA STAŁA SIĘ WIĘZIENIEM
Miejsce: Strefa Społeczna
Prelekcja o obozie dla uchodźców w Moria na greckiej wyspie Lesbos
Prelegenci: Zuzanna Lesiak, Adam Pawłowski, Radosław Miszczuk
Organizator: Dom Otwarty / Fundacja The Hope Project Polska
18:00 - 19:00
JAKA JEST, A JAKA BĘDZIE NASZA NEO–PRAWORZĄDNOŚĆ?
Miejsce: Strefa Społeczna
Debata: sędzia Dorota Zabłudowska, prawnik Michał Wawrykiewicz
Prowadzący: Kuba Karyś Organizator: Komitet Obrony Demokracji Region Pomorze
15:00 - 16:00
KONCERTY CARILLONOWE
Miejsce: Kościół św. Katarzyny
„Running North” – uciec przed losem, przed samym sobą, przed dżumą, zarazą, wojną, zniewoleniem i wszelkim złem. Na północ. Tam, gdzie otwiera się morze, za którym niewiadome, wolność, kusząca tajemnica... Utwór Elżbiety Sikory gra Monika Kaźmierczak
/ wstęp | wolny
11:00 - 12:00
OKULARY VR, DRUKARKA 3D, OZOBOTY I GENIBOT
Miejsce: Teatr Wybrzeże
Organizator: Fundacja Pozytywne Inicjatywy
12:00 - 13:00
„BRAMA”
Miejsce: Teatr Wybrzeże
Spotkanie autorskie z Michałem Szlagą
Organizator: Oficyna Gdańska
19:30 - 20:30
WRACALIŚMY WRESZCIE DO WŁASNEGO DOMU | okolicznościowe zdarzenie teatralne
Miejsce: Teatr Wybrzeże
miejsce | teatr Wybrzeże, Stara Apteka
wstęp | informacja: teatrwybrzeze.pl


Czy wiecie, że wybrzeżowi aktorzy przyszli 40 lat temu z dobrym słowem do Stoczni Gdańskiej, aby przynieść strajkującym nadzieję i dać nieco wytchnienia? Czeka nas gratka – próba rekonstrukcji tego wydarzenia sprzed lat.

Jesteśmy wreszcie we własnym domu. Nie stój, nie czekaj. Co robić? Pomóż! – deklarowali z ekranów telewizorów znani aktorzy i postacie życia społecznego w okresie rządów Tadeusza Mazowieckiego.
Artyści Wybrzeża 10 lat wcześniej, w czasie sierpniowych strajków w 1980 roku, kierowali się tą samą intencją. Odpowiadając na zaproszenie strajkujących, w geście solidarności ruszyli do stoczni. Inicjatorem akcji był Władysław Zawistowski, ówczesny kierownik literacki teatru Wybrzeże.
W gronie artystów byli m.in. Halina Winiarska, Halina Słojewska, Elżbieta Goetel, Bogusława Czosnowska, Jerzy Kiszkis, Krzysztof Gordon, Jerzy Gorzko, Stanisław Michalski. Pod wodzą reżysera i dyrektora teatru Macieja Prusa błyskawicznie powstał poetycki program, zbudowany z utworów m.in. Kochanowskiego, Mickiewicza, Słowackiego, Wyspiańskiego, Norwida, Baczyńskiego, Tuwima i Miłosza. Maciej Pietrzyk wykonywał wtedy też song strajkowy „Piosenka dla córki” – skomponował on muzykę do strajkowego wiersza Krzysztofa Kasprzyka (29 sierpnia można wybrać się na spacer po wystawie stałej ECS śladami wspomnień Krzysztofa Kasprzyka, zachęcamy). Sceną stała się słynna Sala BHP.

Czterdzieści lat później grupa młodych następców tamtej dzielnej drużyny, pod wodzą dyrektora Adama Orzechowskiego, podejmie się próby rekonstrukcji owego pamiętnego, uwiecznionego serią fotografii zdarzenia teatralno-koncertowo-społecznego na scenie Starej Apteki teatru Wybrzeże. Najważniejszą jednak częścią tego wieczoru będzie obecność i wspomnienia naszych honorowych gości, bohaterów tamtych sierpniowych prezentacji.
12:00 - 13:00
KONCERTY CARILLONOWE
Miejsce: Ratusz Głównego Miasta
Utwór „Stop” skomponował Paweł Mykietyn z okazji jubileuszu 40-lecia podpisania Porozumień Sierpniowych. Tytuł wyraża może naiwne, ale piękne marzenie zwycięstwa dobra nad złem. Gra: Monika Kaźmierczak
/ wstęp | wolny
10:00 - 20:00
GŁOSY WOLNOŚCI | wystawa plakatu
110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI

miejsce | ECS, Galeria Trap
wstęp | wolny


110 artystów, 110 plakatów, 35 krajów – prezentujemy prace z kolekcji GŁOSY WOLNOŚCI, która powstała w 2010 roku z inicjatywy Xaviera Bermúdeza, meksykańskiego grafika projektanta z Trama Visual A.C., organizatora Międzynarodowego Biennale Plakatu w Mexico City. 
Plakaty zaprojektowało non profit 110 uznanych projektantów różnych pokoleń, pochodzących z 35 krajów, odpowiadając na zaproszenie Biennale w Meksyku. Premierowa prezentacja odbyła się w 2010 roku, kiedy przypadała 200 rocznica powstania niepodległego państwa meksykańskiego oraz 100 rocznica wybuchu rewolucji w Meksyku.

GŁOSY WOLNOŚCI odnoszą się do humanistycznych wartości, jakimi są wolność i równość człowieka. Niektórzy z autorów pochodzą z krajów, gdzie trwają konflikty zbrojne, wojny domowe, gdzie nadal nie są respektowane prawa człowieka i łamane są prawa konstytucyjne obywateli. Spojrzenie projektantów z tych krajów na temat wolności dodatkowo podnosi aspekt społeczny całego przedsięwzięcia i wartość kolekcji, czyniąc ją ponadczasową i uniwersalną. 

Kolekcję stworzono na wielką skalę i z rozmachem. Powstała we współpracy z ponad 30 instytucjami i organizacjami meksykańskimi, a także dyplomacją międzynarodową i sponsorami, dzięki czemu każdy ze 110 twórców mógł otrzymać teczkę z kolekcją i pokazać ją w miejscu zamieszkania. 

Do Gdańska plakaty dotarły dzięki współautorce kolekcji – Karolinie Podoskiej, absolwentce Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku, laureatce srebrnego medalu na 10 Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku w kategorii Plakat Kulturalny.
Polskę reprezentuje dziewięciu artystów kilku pokoleń: Elżbieta Chojna, Lex Drewinski, Mieczysław Górowski, Joanna Górska (absolwentka ASP), Piotr Kunce, Rafał Olbiński, Barbara Paciorek, Karolina Podoska (absolwentka ASP) i Iwona Rypeść.

Kuratorka i dysponentka kolekcji: Karolina Podoska.
10:00 - 19:00
WYSTAWA STAŁA EUROPEJSKIEGO CENTRUM SOLIDARNOŚCI
Doskonałe miejsce, aby poznać pasjonującą historię sierpniowego strajku w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, a także inne osoby i fakty, które doprowadziły Polskę i inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej do wolności 

wstęp | bilety do nabycia w kasie biletowej ECS lub → online
06:00 - 23:00
GDAŃSKIE DEKADY | wystawa plenerowa
Miejsce: Długi Targ
wstęp | wolny

40 lat temu czas na chwilę stanął, gdy protestujący podpisali w Stoczni Gdańskiej porozumienie z władzą. A potem gwałtownie przyspieszył. Powołanie Solidarności, stan wojenny, Pokojowy Nobel dla Lecha Wałęsy, pierwsze częściowo wolne wybory… Zapraszamy na gdańską podróż w czasie przez cztery dekady, którą zapewnią zdjęcia Zbigniewa i Macieja Kosycarzów, ojca i syna, niestety obu już nieżyjących.
21:15 - 23:00
WYMURZANIE WOLNOŚCI | performens
Miejsce: Gdański Teatr Szekspirowski
miejsce | mury Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego, ul. Wojciecha Bogusławskiego 1
wstęp | bezpłatne wejściówki: bilety.teatrszekspirowski.pl



Pragnienie wolności i siła solidarności spotkały się 40 lat temu w Gdańsku. Wspólnotowe ruchy społeczne wciąż mają potencjał zmieniania rzeczywistości, przewracania murów i gromadzenia ludzi wokół ważnych spraw. WYMURZANIE WOLNOŚCI to projekt Fundacji SFINKS (Sopockie Forum Integracji Nauki Kultury i Sztuki) we współpracy z Gdańskim Teatrem Szekspirowskim.

Mur Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego stanie się metaforą bariery pomiędzy ludźmi, krajami, grupami społecznymi, rozumianej zarówno fizycznie, jak i metaforycznie. Zobaczymy transformację jednostek, bezradnych w swojej pojedynczości, w harmoniczny w działaniach tłum. Na oczach widzów wypełni się odwieczna prawda, że działania jednostek w oderwaniu od ogółu, bez solidarności, nie mogą przynieść rezultatów. Symbolicznie wyrazi to przejście od uwięzienia w monochromatycznym murze i kakofonii dźwięków do wybuchu wolności koloru i harmonii, podkreślonej triumfalną muzyką i koordynacją tańca.

Performans połączy we wspólnym przedsięwzięciu twórczą ekspresję artystów różnych dziedzin – aktorów, performerów, tancerzy, muzyków. Specjalnie na potrzeby wydarzenia powstał utwór muzyczny, który oddaje obawę, niebezpieczeństwo i potęgę zmian społecznych zapoczątkowanych przez bunt i przekształconych w działanie na rzecz dobra wspólnoty. 

Wydarzenie Fundacji SFINKS Wymurzanie Wolności zostało włączone do programu międzynarodowego projektu współpracy artystycznej SHAKING THE WALLS, realizowanego w partnerstwie organizacji z pięciu krajów Unii Europejskiej – Polski, Czech, Wielkiej Brytanii, Irlandii i Islandii. Liderem jest Gdański Teatr Szekspirowski. Celem projektu jest artystyczna interpretacja murów, podziałów, granic – fizycznych bądź metaforycznych – wszystkiego, co oddziela ludzi od siebie, zarówno jednostki, jak i grupy społeczne bądź etniczne, a także narody i kraje. A także poszerzanie debaty międzynarodowej i aktywizowanie do niej publiczności. 
Projekt został dofinansowany przez miasto Gdańsk oraz z unijnego programu Kreatywna Europa (2018).
10:00 - 19:00
STREFA SPOŁECZNA
miejsce | obok ECS, od strony historycznej stoczniowej Bramy nr 2
wstęp | wolny



Zapraszamy, jeśli masz wolę działać, jesteś aktywny i chcesz wiedzieć więcej albo przeciwnie, nie wierzysz we własne siły, bo to oferta dla wszystkich ciekawych świata. Strefa Społeczna jest wielkim agregatorem dobrych ludzkich energii.

Czy pamiętacie ubiegłoroczną strefę społeczną podczas Święta Wolności i Solidarności, zorganizowanego z okazji rocznicy wyborów 4 czerwca? Na terenie sąsiadującym z Europejskim Centrum Solidarności powstała wówczas unikatowa w skali Polski przestrzeń spotkania osób i organizacji o różnych wrażliwościach społecznych i politycznych. Wspólny czas spożytkowaliśmy na wymianę doświadczeń, prezentację inicjatyw społecznych i obywatelskich realizowanych w Polsce oraz za granicą, spotkania aktywistów z obywatelkami i obywatelami oraz debaty. Celem nadrzędnym była prezentacja idei i różnych punktów widzenia w lekkiej, przyjaznej formule. 
Organizacje społeczne, ruchy obywatelskie, aktywistki i aktywistów odwiedziło wówczas 40 tys. ludzi.

W tym roku podczas Święta wolności i demokracji znów chcemy się spotkać, w mniejszym gronie z racji pandemii, ale aktywnie. Będą animacje, prezentacje, warsztaty, dyskusje… Dołączcie do nas!
10:00 - 20:00
SIERPIEŃ ’80. BEZ STRACHU, ALE Z ROZWAGĄ | wystawa fotografii
miejsce | ECS, sala wystaw czasowych + galeria plenerowa przy Bramie nr 2
wstęp | wolny


Nec temere, nec timide (Bez strachu, ale z rozwagą) – głosi dewiza umieszczona ok. 1610 roku w nadprożu przejścia z Sali Zimowej do Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku. 370 lat później według tej dewizy stoczniowcy ze Stoczni Gdańskiej im. Lenina ogłosili strajk okupacyjny. Dołączały do nich delegacje kolejnych strajkujących przedsiębiorstw z całego kraju. Robotnicy nie wyszli na ulicę, ale czekali, aż władza przyjdzie do nich. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy podjął z przedstawicielami rządu negocjacje, których przedmiotem było 21 postulatów. Udało się wynegocjować Porozumienie Gdańskie, które podpisano 31 sierpnia 1980 roku.

Zapraszamy na wystawę, na której zgromadziliśmy zdjęcia ok. 60 różnych autorów. Zdjęcia te  pochodzą z zasobów archiwum ECS i innych kolekcji, m.in. dwóch francuskich fotoreporterów – Jeana-Louisa Atlana i Alaina Dejeana. Doskonale skadrowane, a dotąd rzadko publikowane, wielowymiarowo ukazują strajk i strajkujących.

Dlaczego strajk z Sierpnia ’80 na stałe wpisał się w kulturę protestu?
– Po raz pierwszy za żelazną kurtyną obywatele wzięli sprawy w swoje ręce: pokojowo – robotnicy nie wyszli na ulicę, usiedli z władzą do rozmów przy stole; powszechnie – strajki rozlały się po całym kraju; skutecznie – porozumienie zostało zawarte; długomyślnie – mimo rewanżu władzy, która 13 grudnia 1981 roku wprowadziła stan wojenny i internowała opozycjonistów, marzenia o wolności nie dało się już ludziom odebrać – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, jedna z kuratorek ekspozycji, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Konsekwencją Porozumień Sierpniowych była demokratyczna zmiana ustroju w Polsce, a następnie w całym bloku wschodnim.

Co było źródłem sukcesu?
Chcąc odpowiedzieć na pytanie o źródło sierpniowego sukcesu, kuratorki ekspozycji prześledziły dziesiątki relacji świadków. Odnalazły liczne świadectwa dowodzące wspólnoty, jaka zawiązała się wewnątrz stoczni i poza jej murami. Karolina Lejczak-Pastuszka z Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS, współkuratorka, przywołuje np. wspomnienie Reginy Dąbrowskiej: „Wjeżdżamy do Trójmiasta i to, co widzę, zapiera mi dech w piersiach. Ludzie na murach, w oknach, na bramach, sztandary, transparenty, kobiety pod zakładami przekazują coś swoim mężczyznom. Spokój, porządek, odwaga. Strajki na taką skalę i spokój. Coś niesamowitego, nowego, pięknego” (Dni Solidarności, red. K. Madoń-Mitzner, Warszawa 2005).
11:00 - 17:00
„... KTÓRA BYŁA” | wystawa sztuki współczesnej
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku

termin | 28 sierpnia – 18 października 2020, wtorek – niedziela, godz. 10.00–17.00

miejsce | Muzeum Narodowe w Gdańsku, ul. Toruńska 1
wstęp | biletowany → mng.gda.pl

Nie zobaczycie na tej wystawie historycznych postaci ani reprezentacji głośnych wydarzeń, choć ekspozycja powstała z myślą o 40 rocznicy Sierpnia ’80.
– Zatrzymujemy się na funkcji i treści symboli wspólnoty oraz trudności w utrzymaniu ich pierwotnego znaczenia. W ideowym centrum wystawy jest słowo i znak utożsamiane z nadzieją na lepszy i sprawiedliwszy świat – mówi Aneta Szyłak, kuratorka wystawy. – Sposoby pracy artystów i artystek z tym słowem i z tym znakiem pozwalają dostrzec, jak związane z nimi treści zmieniały się i były podawane w wątpliwość. Choć punktem wyjścia jest zjednoczona wspólnota, powstała w wyjątkowym miejscu i czasie, naszym celem nie jest katalogowanie sposobów użytkowania jej symboli, a raczej wskazanie na to, że możemy zatrzymywać i muzealizować obiekty, ale nie unieruchomimy ich znaczenia. 


Autorami prezentowanych na wystawie prac są: Bogna Burska i Magda Mosiewicz, Jerzy Janiszewski, Jacek Niegoda, Hanna Nowicka-Grochal, Ewa Partum, Wilhelm Sasnal, Marek Sobczyk, Piotr Uklański oraz Agata Zbylut. Prace pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Gdańsku (w tym depozyty Gdańskiej Kolekcji Sztuki Współczesnej) oraz z publicznych i prywatnych kolekcji sztuki w Polsce
12:00 - 15:00
JEDEN Z DZIESIĘCIU MILIONÓW | zbiórka pamiątek
Zachęcamy: pokaż siebie z tamtych sierpniowych dni. Czekają archiwiści ECS. Z wdzięcznością przyjmiemy zdjęcia z Sierpnia ’80, pamiątki, zapiski, listy, ulotki... Zachęcamy też do wpisania się do księgi pamiątkowej
/ wstęp | wolny




– Zbieramy najrozmaitsze obiekty o wartościach historycznych, także związane z osobistymi losami darczyńców – mówi Monika Krzencessa-Ropiak, kierownik Działu Archiwum i Organizacji Wystaw ECS. – Jesteśmy zainteresowani plakatami, ulotkami, prasą, szczególnie nieoficjalnego obiegu, będziemy wdzięczni za znaczki i karty okolicznościowe, sztukę opozycyjną, fotografie i nagrania filmowe. Gromadzimy książki. Interesują nas pamiątki materialne – transparenty, urządzenia podsłuchowe czy podziemna poligrafia.

Archiwum ECS rozpoczęło działalność w 2008 roku. Dziś jego zbiory liczą 170 metrów bieżących akt. W większości to darowizny od osób prywatnych. Coraz częściej zbiory przekazywane są również w wersji cyfrowej.
Archiwalia ECS obejmują druki ciągłe, druki ulotne, niezależną filatelistykę (znaczki pocztowe, stemple, koperty, karty okolicznościowe) oraz archiwalia związkowe i osobiste darczyńców związane z życiem codziennym w PRL. 
Trzon kolekcji stanowią pisma drugiego obiegu, np. liczna kolekcja egzemplarzy tzw. Poczty Solidarności, a także wydawnictwa z obozów internowania (1981–1983).
W zbiorach znajduje się również bogata i interesująca kolekcja plakatów, ulotek oraz rysunków, które są graficznym komentarzem wydarzeń (1980–1989). 
Dużą wagę przywiązujemy do kolekcji fotograficznej, która dziś liczy już 67 tysięcy zdjęć. 
12:00 - 20:00
KYUNGWOO CHUN – VICE VERSA | wystawa
Miejsce: Centrum Sztuki Współczesnej ŁAŹNIA 2
wstęp | wolny


Kyungwoo Chun jest jednym z czołowych artystów zajmujących się fotografią oraz performansem. Pochodzi z Korei Południowej, studiował w Seulu oraz Niemczech. Obecnie pracuje jako profesor na swojej macierzystej uczelni. Międzynarodowe uznanie przyniosły mu charakterystyczne fotografie wykonane przy wydłużonym czasie naświetlania. 

Trzonem wystawy są dwie prace performatywne: „Krzesło słuchacza / The Listener’s Chair” oraz „Wspomnienia/Reminiscene”. Praca pt.: „Krzesło słuchacza” swoją premierę miała w Seulu w Ilmin Museum of Art w 2020 roku. W projekcie może wziąć udział każdy zainteresowany podzieleniem się swoją historią. 
– Powiedz swoją historię konkretnej osobie lub całemu światu o tym, co chcesz opowiedzieć lub o czymś, co pragniesz powiedzieć, ale wcześniej nie mogłeś tego zrobić – artysta zaprasza do wzięcia udziału w akcji.
Można na miejscu anonimowo nagrać swoją wypowiedź lub przesłać ją drogą internetową pod adresem: krzeslosluchacza@laznia.pl. Nagrane głosy będą dostępne do odsłuchania w przestrzeni galerii.
Druga akcja performatywna i wideo pt. „Wspomnienia/Reminiscence” jest nową pracą przygotowaną na tę wystawę w CSW ŁAŹNIA, artysta po Gdańsku zamierza ją kontynuować w innych miastach. Do projektu zostali zaproszeni seniorzy z Trójmiasta i okolic, którzy chcieliby podzielić się częścią swoich osobistych wspomnień. Każdy tydzień wystawy będzie poświęcony jednej osobie, a nagrania wideo wypowiedzi będą dostępne w przestrzeni galerii oraz online na stronie ŁAŹNI jedynie podczas trwania projektu. Film wideo zostanie również przekazany wszystkim uczestnikom i ich rodzinom jako nowe wspomnienie wraz z dedykacją od artysty.
12:30 - 14:30
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
16:00 - 18:00
STUDIO „S” | plenerowe studio radiowe
Miejsce: Długi Targ
Do mikrofonu zapraszamy uczestników wydarzeń sprzed 40 lat, bohaterów znanych i nieznanych z całej Polski, pytamy ich o to, o czym rzadko pisze się w książkach
/ wstęp | wolny
08:30 - 09:30
MSZA ŚWIĘTA
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
10:00 - 12:00
NIEZMARNOWANE ŚNIADANIE PRZY OKRĄGŁYM STOLE
miejsce | ECS, plac przy fontannach od strony pl. Solidarności
wstęp |  rezerwacja miejsc na to wydarzenie zakończyła się


Usiądźmy razem przy stole!
W dwa sierpniowe przedpołudnia spotkamy się przy okrągłym stole, by porozmawiać i skosztować posiłków… niezmarnowanych. Dlaczego niezmarnowanych? Śniadaniowy poczęstunek przygotuje Bank Żywności w Trójmieście, ukazując nam równie smakowity, co zaskakujący potencjał obierek, liści i produktów o dyskusyjnej urodzie. 
Spotkaniu będzie towarzyszyć kulinarny pokaz mistrza niezmarnowanej kuchni, który opowie o swoim przepisie na zaserwowany posiłek, inspirując tym samym do korzystania z bogactwa kuchni roślinnej. 
Chcemy porozmawiać o świadomym gospodarowaniu zasobami i o kondycji środowiska naturalnego. A wszystko to wspólnie, choć w pandemicznym dystansie. 

Bank Żywności w Trójmieście to stowarzyszenie, które pozyskuje, transportuje i dystrybuuje żywność uratowaną przed zmarnowaniem, obdarowując nią lokalne organizacje dobroczynne i placówki pomocy społecznej. W 2019 roku paczki z jedzeniem uratowanym od zmarnowania Bank Żywności dostarczył do 24 tys. mieszkańców Pomorza. Działania organizacji czynią otoczenie bardziej ekologicznym, a ludzi sytymi, zdrowszymi i zintegrowanymi społecznie.
10:00 - 12:00
CO Z PRAWEM DO PRAW CZŁOWIEKA?
Miejsce: Hala Debat / Strefa Społeczna
Panel organizowany przez Europejskie Centrum Solidarności
Prowadzący: Magdalena Krzyżanowska–Mierzewska – prawniczka, autorka licznych publikacji naukowych o orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, sądów polskich, ochronie praw człowieka i wymiarze sprawiedliwości

Szybkie wystąpienia i dyskusja moderowana:
Alina Czyżewska – Sieć Obywatelska Watchdog Polska
Sylwia Gregorczyk–Abram – Wolne Sądy, Komitet Obrony Solidarności 
Renata Mieńkowska-Norkiene – wykładowca i pracownik naukowy Wydziału Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego
Marta Siciarek – Prezeska Fu